FIDANISHTJA

70 vjet identitet të Bibliotekës

/ 5 minuta lexim
Mobi Casa

70 vjet janë shënuar që nga themelimi i Bibliotekës Kombëtare, e cila në shtatë dekada është “detyruar” të ndërrojë jo më pak se shtatë emra.

Biblioteka Kombëtare e Kosovës, “Pjetër Bogdani”, e cilësuar “si diell përmes të cilit dija shqiptare ka ndriçuar”, shënoi 70 vjetorin e themelimit të saj. Institucioni më i lartë bibliotekar në Kosovë, që në këto 7 dekada ka mbajtur 7 emra të ndryshëm, u cilësua si djep i dijës që ka ndryshuar realitetin kosovar. Në festën e 70 vjetëve të veprimtarisë, amfiteatri i madh i bibliotekës ishte i mbushur fund e krye, si asnjëherë më parë, me figura të cilat u tha se kanë kontribuar në zhvillimin e institucioni të ngritur më 1944 në Prizren. Biblioteka me një fond prej 2 milion njësi bibliotekare dhe me mjedise që frekuentohen nga më shumë se 100 mijë lexues brenda vitit, biblioteka renditet ndër bibliotekat më të mëdha në rajon.

Bedri Zyberaj, drejtori i Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, “Pjetër Bogdani”, tha se jemi mbledhur sot këtu ta kujtojmë të kaluarën e biblotekës kombëtare të Kosovës, dhe të shënojmë 70 vjetorin e këtij tempulli të dijes dhe kulturës së vendit tonë. “Ata që e njohin historinë e gjuhës së shkruar shqipe e sidomos të librit shqiptar e dinë shumë mirë se koha e fillimit të punës së bibliotekave të hapësirave albanofone nuk ka ardhur si një rastësi, ishte dashuria e madhe për gjuhën e sidomos për librin parakushte që krijuan bibliotekat, fillimisht me numër të paktë të fondesh e më pastaj duke u pasuruar ndër vite”, tha Zyberaj.

Sipas tij historia e bibliotekës, pavarësisht se fillon me 25 nëntor të vitit 1944 në Prizren nuk e ka pasur rrjedhën e qetë dhe të pa shkëputur që i duhet institucioneve të kësaj natyre dhe të këtij karakteri. “Dy vjet pas themelimit biblioteka e asaj kohe është bartur në Prishtinë, 1953 ajo është mbyllur dhe fondet e saj janë përvetësuar nga ish-biblioteka “Miladin Popoviç”, në vitin 1962 ri-themelohet dhe vendoset në objektin e Galerisë së Arteve. Në shtator të vitit 1981 biblioteka e njohur në atë kohë si biblioteka popullore dhe universitare e Kosovës e fillon veprimtarinë e vet në objektin ku ndodhemi tani, i cili në aspketin në arkitektonik ka konstrukt të veçantë, ku spikasin elementi i gurit dhe i drurit e mbi to kupolat që si ditën ashtu edhe natën i japin i asaj pamje sa madhështore aq edhe mbresëlënëse për vizitorët”, pohoi ai.

Sali Bashota, ish drejtor i kësaj biblioteke dhe Kryetar i Këshillit Drejtues të BKK-së, tha se pagjumësia ideale e njerëzve të Kosovës ka një lidhje shpirtërore me bibliotekën kombëtare të Kosovës, prandaj portreti i këtij institucioni siç tha ai në këtë 70 vjetor e ka historinë e vet më të admirueshme ndërsa sytë e kujtesës e kanë një dëshmi të dokumentuar. “Biblotekës Kombëtare të Kosovës “Pjetër Bogdani”, 7 herë ja kanë ndryshuar emrin, numri 7 kësaj rradhe nuk është numër i shenjtë se nuk ka të bëjë fare me kodin e vet, as me simbolikën e 99 kupolave as me dritare zenitale, as me grila të bronzta që ja ndalin frymën rrezeve ultra-violete që të mos i prishin librat apo të mos na prishin qetësinë e lumturinë”, pohoi Bashota.

Hidromorava

Sipas tij jeta e bibliotekës është qendresë dhe ekzistencë, dashuri dhe krenari por edhe vuajtje dhe sakrificë. “Një metaforë shqiptare do ta shënonte biblotekën si kabinet magjik, ku mbyllen mendjet e shumta dhe të magjepsura, apo edhe parajsa është biblotekë. “Dorëshkrimet, librat e rinj, të vjetër, hartat pastaj koleksionet e muzikës, gazetat, revistat e kanë rëndësinë e vetë në pasqyrën e Kosovës për plotë 70 vjet, kur biblioteka ka arritur ta ruaj frymën dhe identitetin e saj”, tha ai.

Persida Asllani, drejtoreshë e Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë, tha se emri i intelektualit Pjetër Bogdani është ndër figurat më të rëndësishme të kombit shqiptar, dhe këtë e mban me rkenari BKK-ja. “Për mua ky emër shënon 3 momente të rëndësishme të kulturës kombëtare, i pari është botimi i veprës së tij “Çeta e Profetëve”, pastaj rikthimi i veprës së Bogdanit nën vëmendjen dhe përkushtimin e veçantë shkencor por jo vetëm shkencor të Ibrahim Rugovës dhe tani së fundi në vitin 2014, ky gjest prej sfinksi Bogdani vjen edhe njëherë për të shënuar 70 vjetorin e Bibliotekës Kombëtare”, pohoi Asllani.

Veton Firzi, sekretar i përgjithshëm në Ministrinë e Kulturës tha se edhe në ditë të zakonshme ardhja në biblotekë kombëtare është gjithmonë ndjenjë e veçantë. “Biblioteka Kombëtare bashkë me komponentin universitar në këto 7 dekada ka rrëfyer dhe ruajtur momentet e ecjes sonë dhe i ka dhënë dritë qëllimeve tona. Për më tepër ky institucion ka qenë pjesë e krenarisë sonë dhe vlerave tonë të mirëfillta”, pohoi Firzi.

Në fund u ndanë mirënjohje për kontribuesitë e ngritjes së bibliotekës, si Adem Demaqi, Ukshin Hoti, Rexhep Qosja, Ministria e Arsimit dhe ajo e Kulturës, Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë, Sali Bashota, Pleurat Sejdiu etj. /zeri/