Xhevat Latifi – poeti që i dha zë shpirtit të kohës, një jetë mes lajmit dhe poezisë

Gjilan – Në hapësirën kulturore dhe mediatike shqiptare, rrallë hasen personalitete që kanë arritur të ndërtojnë me të njëjtin integritet dy botë të ndryshme, por njësoj fisnike, poezinë dhe gazetarinë. Një prej tyre është pa dyshim Xhevat Latifi, poeti, gazetari dhe intelektuali nga Gjilani, i cili prej më shumë se tri dekadash ka ndërtuar një identitet të veçantë krijues, duke e bërë fjalën artistike dhe fjalën publike pjesë të së njëjtës filozofi – shërbimit ndaj njeriut, shoqërisë dhe së vërtetës.

I lindur më 28 maj 1968 në Gjilan, Xhevat Latifi i përket brezit të krijuesve që u formësuan në periudhën më të vështirë të historisë së Kosovës, kur fjala e lirë ishte akt guximi, ndërsa poezia shndërrohej në një formë rezistence shpirtërore. Pikërisht në këtë realitet nisi rrugëtimi i tij letrar, duke ndërtuar një univers poetik ku metafora nuk është vetëm figurë artistike, por edhe dëshmi e kohës, e dhimbjes dhe e shpresës.

Veprimtaria e tij profesionale është po aq e pasur edhe në gazetari. Për vite me radhë ai ka qenë pjesë e disa prej mediave më të rëndësishme në Kosovë, si RTV 21, Gazeta Lajm, Gazeta Express, TV Vali, ndërsa për një periudhë të gjatë ishte korrespondent i Radio Televizionit të Kosovës (RTK) për rajonin e Gjilanit. Në profesionin e gazetarit ai është dalluar për raportim të balancuar, korrektësi profesionale dhe një etikë të lartë komunikimi, duke fituar besimin e publikut dhe respektin e kolegëve.

Paralelisht me gazetarinë, Latifi ndërtoi një opus të veçantë poetik. Librat “Vdekja kushton shtrenjtë” dhe “Shi në flokun tënd” e vendosën emrin e tij ndër autorët më të spikatur të poezisë bashkëkohore shqiptare. Poezitë e tij janë botuar në revista prestigjioze letrare në Kosovë, Shqipëri dhe jashtë vendit, ndërsa janë përkthyer në gjuhën angleze, gjermane, frënge dhe rumune, duke u bërë pjesë e antologjive ndërkombëtare dhe e botimeve prestigjioze në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Krijimtaria e tij është vlerësuar me një numër të madh çmimesh letrare, ndër të cilat spikasin “Pena e Flakës”, çmimet në manifestimet “Muza e Agimit”, “Albuniversi”, “Flakadani i Karadakut”, “Ora e Astritit” dhe festivale të tjera poetike në Kosovë, Shqipëri dhe Maqedoninë e Veriut. Këto vlerësime nuk janë vetëm dëshmi e talentit, por edhe e qëndrueshmërisë së një krijuesi që nuk e ka ndalur kurrë kërkimin artistik.

Si anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës, Latifi ka qenë pjesë aktive e jetës letrare shqiptare, ndërsa në fushën akademike ka përfunduar studimet në Fakultetin e Edukimit të Universitetit të Prishtinës dhe ka ndjekur studimet master në Sociologji në Universitetin Shtetëror të Tetovës, duke e pasuruar profilin e tij intelektual me një qasje ndërdisiplinore ndaj letërsisë, medias dhe shoqërisë.

Në krijimtarinë e Xhevat Latifit bashkëjetojnë ndjeshmëria poetike dhe përgjegjësia qytetare. Poezia e tij nuk kërkon vetëm bukurinë estetike, por edhe kuptimin e ekzistencës njerëzore, ndërsa gazetaria nuk mbetet vetëm transmetim faktesh, por shndërrohet në dëshmi të kohës. Ai i përket atij brezi intelektualësh që e kanë kuptuar se fjala ka peshë vetëm atëherë kur mbështetet mbi të vërtetën dhe mbi ndërgjegjen.

Prandaj, emri i Xhevat Latifit sot nuk identifikohet vetëm me një poet të talentuar apo një gazetar me përvojë, por me një personalitet të kulturës shqiptare që ka ditur të ndërtojë ura mes artit dhe realitetit, mes ndjenjës dhe faktit, duke lënë një gjurmë të respektuar në letërsinë dhe gazetarinë bashkëkohore shqiptare.

Xhevat Latifi – poeti që e shndërroi fjalën në art dhe artin në kujtesë kolektive

Në letërsinë shqiptare ekzistojnë poetë që shkruajnë vargje dhe poetë që ndërtojnë univers. Xhevat Latifi i përket kësaj të dytës. Ai është ndër ata krijues që nuk e konsiderojnë poezinë thjesht një zhanër letrar, por një mënyrë të të jetuarit, një dialog të pandërprerë me kohën, njeriun dhe ndërgjegjen. Vargu i tij nuk lind për të zbukuruar faqet e një libri, por për të mbijetuar në kujtesën e lexuesit si reflektim, si revoltë, si dashuri dhe si dëshmi e një epoke.

Në botën krijuese të Xhevat Latifit, fjala nuk është vetëm mjet shprehjeje, por substancë artistike që merr frymë përmes metaforës, simbolit dhe figuracionit poetik. Poezia e tij nuk kërkon efektin e çastit; ajo kërkon dialogun e gjatë me lexuesin. Pikërisht për këtë arsye, kritika letrare e ka vlerësuar si një zë autentik, ndërsa publiku e ka pranuar si një poet që shkruan me ndjeshmërinë e shpirtit dhe përgjegjësinë e intelektualit.

Xhevat Latifi u formësua në një kohë kur fjala artistike ishte njëkohësisht akt krijimi dhe akt rezistence. Ai përfundoi Fakultetin e Edukimit në Universitetin e Prishtinës dhe më pas vazhdoi studimet master në Sociologji në Universitetin Shtetëror të Tetovës, duke hulumtuar rolin e mediave në demokratizimin e shoqërisë. Kjo ndërthurje e letërsisë me sociologjinë dhe gazetarinë ka ndikuar dukshëm në filozofinë e tij krijuese, ku poezia dhe realiteti bashkëjetojnë natyrshëm.

Megjithatë, identiteti i tij më i thellë mbetet ai i poetit. Që nga vitet nëntëdhjetë, ai ka ndërtuar një opus poetik që është pritur me interes nga lexuesi dhe kritika. Me librat “Vdekja kushton shtrenjtë” dhe “Shi në flokun tënd”, ai dëshmoi se zotëron një individualitet krijues të veçantë, ku ndjeshmëria njerëzore ndërthuret me filozofinë e jetës, kujtesën historike dhe meditimin ekzistencial.

Krijimtaria e tij nuk mbeti brenda kufijve shqiptarë. Poezitë e Xhevat Latifit janë përkthyer në anglisht, gjermanisht, frëngjisht dhe rumanisht, duke u bërë pjesë e antologjive ndërkombëtare, revistave prestigjioze dhe botimeve letrare në Evropë e Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Përfshirja në antologjitë “Emanations”, “Lotët e Virgjër”, si dhe prezantimi i poezisë së tij në Ambasadën e Shqipërisë në Bern gjatë 100-vjetorit të shtetit shqiptar, dëshmojnë se krijimtaria e tij ka kaluar kufijtë kombëtarë dhe është bërë pjesë e komunikimit kulturor ndërkombëtar.

Vlera e kësaj krijimtarie është vulosur edhe nga një numër i madh çmimesh kombëtare. Ai është laureat i “Penës së Flakës”, fitues i çmimeve në “Muza e Agimit”, “Ora e Astritit”, “Albuniversi”, “Flakadani i Karadakut”, “Pranvera Poetike Durrsake” dhe shumë manifestime të tjera letrare, ku juritë profesionale kanë vlerësuar vazhdimisht origjinalitetin, pjekurinë artistike dhe forcën estetike të vargut të tij.

Ajo që e veçon Xhevat Latifin nga shumë krijues të brezit të tij është aftësia për ta ruajtur identitetin poetik pa iu nënshtruar modave letrare. Ai nuk shkruan për të impresionuar kritikën, por për të komunikuar me njeriun. Poezia e tij është e qetë në formë, por e fuqishme në përmbajtje; e përmbajtur në gjuhë, por e pasur në mendim; intime në ndjenjë, por universale në mesazh.

Prandaj, emri i Xhevat Latifit sot nuk përfaqëson vetëm një autor të shpërblyer me dhjetëra çmime letrare. Ai përfaqëson një profil të konsoliduar të kulturës shqiptare – poetin që e ka bërë fjalën strehë të shpirtit, gazetarin që e ka mbrojtur të vërtetën dhe intelektualin që vazhdon ta pasurojë jetën publike me dinjitet, kulturë dhe vizion krijues.

Çmimet dhe vlerësimet letrare

Rrugëtimi krijues i Xhevat Latifit është shoqëruar me një sërë çmimesh dhe vlerësimesh në manifestime letrare mbarëkombëtare, duke e renditur atë ndër poetët më të vlerësuar të brezit të tij. Poezia e tij është dalluar për origjinalitetin artistik, forcën metaforike dhe ndjeshmërinë estetike, duke u shpërblyer në konkurse prestigjioze të poezisë në Kosovë dhe në hapësirën shqiptare.

Xhevat Latifi – ambasador i fjalës shqipe në poezi

Ndër vlerësimet më të rëndësishme të tij veçohen:

Çmimi “Krijuesi i Vitit”, Gjilan (1997);
Çmimi për poezinë më të mirë në manifestimin “Flaka e Janarit”, Gjilan (2005);
Çmimi për poezinë më të mirë në manifestimin letrar “Albuniversi”, Stubëll (2007);
Çmimi për poezinë më të mirë në manifestimin “Flakadani i Karadakut”, Viti (2009);
Çmimi për poezinë më të mirë në manifestimin “Muza e Agimit – Ditët e Heroit Agim Ramadani”, Zhegër (2010);
Çmimi prestigjioz “Pena e Flakës”, në kuadër të manifestimit “Flaka e Janarit”, Gjilan (2011), për poezinë “Dimri ballkanik ose patinazhi i vjedhjes”, e vlerësuar si poezia më e mirë e lexuar në atë edicion.

Këto çmime nuk përfaqësojnë vetëm mirënjohje për një autor të talentuar, por dëshmojnë edhe konsistencën krijuese të Xhevat Latifit, i cili për më shumë se tri dekada ka ndërtuar një profil të veçantë poetik, duke e pasuruar letërsinë shqipe me një zë autentik, reflektues dhe artistikisht të konsoliduar./rajonipress/