Pse po heshtet për poetin tonë të madh, Mirko Gashi?

Gjilan – Ka një heshtje që dhemb më shumë se fjalët. Është heshtja që bie mbi emra të mëdhenj, mbi njerëz që i dhanë shpirt këtij vendi dhe që sot përmenden rrallë, ose aspak. Një nga këta emra është poeti Mirko Gashi. Dhe kjo harresë nuk është vetëm mungesë kujtese, është padrejtësi.

Kaluan vite, dekada nga ndarja e tij nga jeta, por Mirko Gashi sikur u la në një cep të errët të kujtesës kolektive. As një përvjetor i denjë, as një akademi përkujtimore, as një zë institucional që ta thërrasë emrin e tij me respektin që meriton. Pse? Kjo pyetje rëndon si gur në ndërgjegjen tonë kulturore.

Mirko Gashi ishte njeri i madh në jetë dhe krijues i madh në art. Ishte poet i Malësisë së Karadakut, i vargut të thellë, i dhimbjes së heshtur dhe i shpirtit bohem. Ai jetoi mes fjalës dhe skenës, mes poezisë dhe jetës reale, duke i dhënë letërsisë shqipe një zë origjinal, të ndjeshëm dhe të fuqishëm.

I lindur më 2 janar 1939, i rritur mes Preshevës, Gjilanit dhe Prishtinës, Mirko Gashi ishte produkt i një familjeje me traditë atdhetare dhe shpirt krijues. Shkollimin e nisi herët dhe e përfundoi me përkushtim, duke u shndërruar në mësues, gazetar, punëtor kulture dhe mbi të gjitha, poet. Punoi në Radio Prishtinë, në teatrot e Prishtinës e Shkupit, në gazetën “Kosova”, duke e jetuar artin si mision dhe jo si profesion të zakonshëm.

Ai la pas një trashëgimi letrare që nuk zbehet me kohën:

“Në vorbullën e ujit”, “Netët e bardha”, “Gjarpëri i shtëpisë”, “Arbor vitae”, “Plagë uji”, vepra që flasin me gjuhën e shpirtit dhe që sot duhej të ishin pjesë e domosdoshme e diskutimeve letrare dhe akademike. Vepra e tij u përkthye në shumë gjuhë të botës, duke e bërë Mirko Gashin një emër që i tejkaloi kufijtë lokalë, ndonëse ne ende hezitojmë ta nderojmë siç duhet.

Ai ishte poet i ndjeshmërisë së thellë, jo i zhurmës. Nuk kërkoi lavdi, por dha dritë. Nuk u imponua, por mbeti. Arti për të ishte i shenjtë, poezia ishte frymëmarrje, ndërsa jeta, një skenë ku ai luajti me dinjitet deri në fund.

Vdekja e tij në vitin 1995 ishte humbje e madhe, por harresa që pasoi është edhe më e dhimbshme. Sepse Mirko Gashi nuk i përket vetëm së kaluarës; ai i përket kujtesës sonë kulturore, identitetit tonë letrar, shpirtit të këtij vendi.

Sot ende përmendet “Vendi i Mirkos”, aty ku miqtë e tij e kujtojnë me respekt. Por a mjafton kaq? Jo. Ai meriton më shumë, një akademi përkujtimore, një ditë kushtuar veprës së tij, një zë publik që e rikthen aty ku e ka vendin, në panteonin e poetëve të mëdhenj shqiptarë.

Është koha që familjarët, miqtë, krijuesit, institucionet kulturore të Gjilanit, Zhegrës, Selishtës dhe mbarë Kosovës ta ngrenë zërin. Jo për nostalgji, por për drejtësi kulturore.

Mirko Gashi nuk duhet të harrohet. Ai duhet të lexohet, të studiohet dhe të nderohet. Sepse poetët e mëdhenj nuk vdesin, ata vdesin vetëm kur harrohen. Dhe Mirko Gashi nuk e meriton harresën./rajonipress/