Ja pse SHBA-ja e ka antikorrupsionin prioritet të diplomacisë, radha për Kosovën

Lufta kundër korrupsionit është shndërruar në top-prioritet të politikës së jashtme për Qeverinë e SHBA-së.

Sipas Departamentit Amerikan të Shtetit kjo luftë është e domosdoshme, sepse e lufton krimin e organizuar dhe terrorizmin, e promovon stabilitetin, sundimin e ligjit, të drejtat e njeriut, demokracinë dhe forcon rritjen ekonomike në tregjet e huaja, ku bizneset amerikane kanë qasje.

Studimet amerikane kanë nxjerr në pah se prania e madhe e korrupsionit ka shtyrë shumë qytetarë të dëshpëruar në vendet në zhvillim, që të bëhen radikalistë fetarë dhe pjesë e lëvizjeve terroriste, prandaj korrupsioni shihet si kërcënim i drejtpërdrejtë i interesave amerikane nëpër botë.

Zyra për Çështjet Ndërkombëtare të Narkotikëve dhe Zbatimit të Ligjit brenda Departamentit Amerikan të Shtetit, e cila është përgjegjëse për nismat antikorrupsion anembanë globit, ka marrë një mbështetje dhe peshë shumë më të madhe kohëve të fundit.

Edhe USAID-i ka rritur shumë fondet për t’i mbështetur iniciativat antikorrupsion të ndërmarra në vendet e ndryshme.

Por, vetëm Zyra për Çështjet Ndërkombëtare të Narkotikëve dhe Zbatimit të Ligjit brenda Departamentit Amerikan të Shtetit aktualisht financon dhe administron projekte në mbi 4 miliardë dollarë, në më shumë se 80 vende ku janë përfshirë mbi 5000 punonjës apo nënkontraktues.

Rëndësinë e madhe që masat globale antikorrupsion kanë për politikën e jashtme dëshmohet më së miri edhe me Ligjin Global Magnitsky.

“Zanafilla e këtij ligji ka të bëj me Sergei Magnitsky, i cili ishte një llogaritar rus që u fut në burg si pasojë e një procesi gjyqësor të montuar dhe aty vdiq në vitin 2009, pasi u torturua dhe iu mohua ndihma mjekësore. Autoritetet ruse e kishin vënë në shënjestër atë për rolin e tij në denoncimin dhe zbardhjen e një skeme gjigante të mashtrimit të taksave që përfshinte zyrtarët më të lartë qeveritar. Në vitin 2012, Kongresi Amerikan miratoi një ligj me emrin e tij, që vendoste sanksione për një listë të zyrtarëve rusë, të cilët besohet se ishin përgjegjës për burgosjen dhe vdekjen e tij. Ky ligj parashikonte ngrirjen e çdo pasurie amerikane që ata mbajnë dhe ndalimin e tyre nga hyrja në Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, thuhej për këtë ligj në mediat amerikane, transmeton Lajmi.net.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës ndërmorën një hap shumë të rëndësishëm në vitin 2016, duke miratuar Ligjin Global Magnitsky, i cili autorizon institucionet shtetërore amerikane që të vendosin ndalime të vizave dhe sanksione të tjera ndaj politikanëve e zyrtarëve, nga cilido vend në botë, nëse ata janë përgjegjës për korrupsion apo shkelje të rënda të të drejtave të njeriut.

Sanksionet e tjera ndërlidhen me formën e ngrirjes së pasurisë së tyre apo fondeve, që ata mbajnë në bankat amerikane.

Në prill të vitit 2017, Presidenti Trump e rikonfirmoi mbështetjen e administratës së tij për këtë legjislacion të rëndësishëm dhe, po ashtu, theksoi se administrata e tij ishte në proces të identifikimit dhe përpilimit të një liste të njerëzve të cilët i prek ky ligj, si dhe kërkimit të të dhënave për pronat e tyre.

Gjatë vitit të kaluar në Shqipëri u bë shumë e madhe ndalesa që iu bë bazuar në këtë ligj nga Departamenti Amerikan i Shtetit të ish-kryebashkiakut të Durrësit, Vangjush Dakos dhe familjes së tij, ish Kryeprokurorit të Përgjithshëm, Adriatik Llalla, si dhe deputetit socialist Tom Doshi.

Në Ballkan, anti-korrupsioni si prioritet i politikës së jashtme demonstrohet edhe prej mbështetjes së dhënë për reformat e mëdha në sistemin e drejtësisë.

SHBA-ja ishin mbështetësit kryesorë për reformën radikale shqiptare në drejtësi, e cila ka konsistuar në krimin e së ashtuquajturës Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK), që pritet të hyj në fuqi në fund të këtij viti.

Në SPAK bëjnë pjesë Prokuroria e Posaçme, Gjykata e Posaçme dhe Byroja Kombëtare e Hetimit, të cilat do të hetojnë dhe gjykojnë aktet e korrupsionit, krimit të organizuar dhe të gjitha veprat penale të zyrtarëve të lartë, të kaluar apo atyre aktualë.

Pavarësisht hezitimit fillestar, ligji për krijimin e SPAK-ut u miratua me pjesëmarrje edhe të opozitës, si pasojë e presionit të madh qe erdhi nga amerikanët.

Këmbëngulja e SHBA-së ishte vendimtare edhe në Maqedoninë e Veriut për krijimin e strukturës speciale anti-korrupsion, të quajtur Prokurori Speciale për Ndjekjen e Veprave Penale, që lidhen me Përgjimet e Paligjshme. Puna e këtij institucioni të ri që kishte mbështetje shumë të madhe perëndimore, çoi në urdhrin e dhënë për arrestimin e ish-kryeministrit Nikolla Gruevski dhe bashkëpunëtorëve të tij.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë përkrahur edhe krijimin e Byrosë për Luftimin e Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar në Kroaci apo siç e quajnë ndryshe atje, USKOK, si dhe një strukturë të ngjashme antikorrupsion edhe në Rumani me emrin Drejtoria Kombëtare Kundër Korrupsionit.

USKOK-u në Kroaci ka çuar në gjyq mbi 2000 personalitete dhe si rrjedhojë janë dënuar mbi 95% për të të gjithë të akuzuarve. Ndër të dënuarit ka qenë edhe ish-kryeministri Ivo Sanader.

Drejtoria Kombëtare Kundër Korrupsionit në Rumani, po ashtu, ka bërë padi për rreth 12,300 zyrtarë, duke burgosur 23 ministra dhe ish-kryeministrin Adrian Nastase.

Pas një shtrirje të madhe të ndikimit amerikan kudo në rajonin tonë, si duket tashmë i ka ardhur radha edhe Kosovës. /Lajmi.net/

Shpërndaje.
© RAJONIPRESS

Vërejtje!

RajoniPress.com nuk do të botojë shkrime që nuk i përmbushin kriteret dhe standardet profesionale të gazetarisë bashkëkohore. Nuk do të ketë për askënd mbyllje apo censurë, por jemi të fokusuar që në këtë agjenci, lajmi, shkrimi, raporti, intervista dhe opinioni të plotësojnë kriteret profesionale. Gjithashtu opinionet, analizat, komentet, nuk duhet të shkelin parimet etike (gjuhën e urrejtjes, fyerjet, diskriminimet e çfarëdoshme).