Politizimi i procesit zgjedhor

Nga Fehmi Ajvazi – Pak ditë pasi që u bë e njohur dita e mbajtjes së Zgjedhjeve Lokale 2013 dhe pastaj, edhe Plani Operacional për këto zgjedhje nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, pothuajse si në mënyrë automatike ky proces në thelbin e tij, ka nisur të politizohet nga kënde të ndryshme.

Kanë qenë disa yshtje nga prapavija e faktorëve të nduarndurtë, disa përpushje publike, por edhe disa deklarata pro et contra këtij procesit të ardhshëm zgjedhor lokal, e gjithë shtjella që ka sjellë në aktualizimin dhe debatin e hershëm dhe madje të panevojshëm, më shumë se tre muaj para finalizimit të ditës së zgjedhjeve. E them “të hershëm” meqë, ende s’ka filluar zyrtarisht fushata zgjedhore në mënyrë që Subjektet Politike të mbështetura në rregullat dhe në ligjin zgjedhor, ta zhvillojnë procesin dhe punën e tyre demokratike, dhe Mediat ta thonë dhe ta shprehin qëndrimin e tyre të ekuilibruar medial: në raport me mendimin dhe fjalën e lirë publike, dhe në raport me etikën morale, kodin e mirësjelljes dhe me misionin që kanë. Plotë deklarata publike, intervista, komente etj., shpejt e shpejt dhe pa i sjellë dobi këtij procesi, e kanë mbushur hapësirën e eterit dhe i kanë dhënë zjarr procesit.

Partitë Politike, mediat dhe faktorët e tjerë relevant zgjedhor, s’ka dyshim që e bëjnë punën e tyre të nevojshme dhe të dobishme për procesin por, fakti që synohet me apo pa vetëdije të ndizet “zjarri zgjedhor” pa iu dashur askujt dhe sidomos pa praninë e të ftohtit, tregon pak a shumë për brishtësinë e madhe të të kuptuarit esencial të procesit zgjedhor, dhe tregon edhe për lehtësinë e padurueshme me të cilën mbahen gjallë opinionet inerte, dhe sferat e angështa demokratike me plotë infeksione në trup!

Dua të them që, si edhe në të kaluarën e njohur, një pjesë e organizuar e shoqërisë së bashku me levat e saj, një kategori e qarqeve politike dhe mediale, si dhe një pjesë e faktorëve gri publik, ndryshe nga harku i demokratizuar dhe i standardizuar shoqërorë dhe shtetëror, nuk e kultivojnë me kujdes dhe me përgjegjësi minimumin e respektit publik, dhe as nuk e kultivojnë me përgjegjësi frymën demokratike ligjore të këtij procesi nga prizmi i demokracisë së përgjegjshme dhe llogaridhënëse, si dhe nga prizmi i shoqërisë së shtetëzuar-institucionale.

Elektrizimi zgjedhor, sidomos kur është jo etik dhe tendencioz, i parakohshëm në kuptimin demokratik të procesit dhe madje me elemente kaotike, është dhunti e theksuar – e pafshehur e shoqërive me gjendje latente-parademokratike. Kaotizimi zgjedhor, sidomos kur është tendencioz dhe me elemente parapolitike, është dhunti e shoqërive të pakulturuar dhe të pa shtetëzuara në bazamentin e tyre babil institucional. Të dy këto kategorizime në kontekstin negativ të tyre, na shtyjnë të analizojmë dhe konstatojmë lirshëm se, bëhet fjalë për mungesën e pranisë së demokracisë së mirëfilltë në vend, dhe për mungesën e sundimit të shtetit të së drejtës. E vërteta është se, ndoshta bëhet fjalë për mungesë të kulturës së përgjithshme politike, dhe për mungesën e njohjes së kulturës ligjore dhe të korpusit të përgjithshëm të sistemit qeverisës demokratik.

Të kuptuarit e demokracisë së mirëfilltë, boshti rrotullues i së cilës nuk e përjashton brenda tij asnjë individ, asnjë grup apo kategori shoqërore, asnjë organizatë, asnjë institucion etj., do të thotë në fakt, asgjë më shumë se të kuptuarit e fillimit të kufirit të papërgjegjësisë, përtej të cilit nuk duhet të shkelim.

Dhe nëse shkelim, kjo nënkupton edhe të mos kuptuarit e faktit se, ku fillon kufiri i pushtetit të anarkisë! Padyshim, edhe këto dy nocione apo emërtime ( papërgjegjësia dhe anarkia), janë përmbajtjesore në objektivin dhe në qëllimin e tyre por, janë përmbajtësore për ata që i preferojnë dhe që i synojnë. E ndërkaq, ato janë nga bota e kontekstit dhe e praktikave të dëmshme, negative dhe me pasoja. Prandaj, shoqëritë e standardizuara dhe respektive së bashku me numerusin e tyre fizik dhe material, kanë gjithmonë kujdes dhe u qëndrojnë larg “përmbajtjeve” të këtilla! Dua të them që, proceset siç janë zgjedhjet, cilat do qofshin ato, duhet të jenë të trajtuara me shumë kujdes, me përgjegjësi, dhe mbi bazën e ligjësuar të tyre.

Pra, në kontekst, secili duhet ta ketë pjesën e vet të sistemuar dhe të ligjshme në raport me “hisen” e procesit zgjedhor, por edhe t’i jap këtij procesi atë që nga ai, kërkohet. S’ka këtu asgjë të komplikuar, filozofike! Hierarkia e përgjegjësisë dhe e llogaridhënies, është e caktuar dhe publike.

Prandaj, do të duhej të kuptojmë se ( meqë, i kemi kaluar disa palë zgjedhje lokale dhe qendrore), janë pikërisht zgjedhjet evenimenti themelor demokratik, dhe vorbulli prej nga buron qeverisja e institucionalizuar, dhe pushteti legjitim. Pastaj, duhet kujtuar që ka një institucion që quhet Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ), dhe i cili, ka një mision: përgatitjen, dhe mbajtjen e zgjedhjeve.

Ky institucion permanent (sidomos), duhet të lihet 364 ditë i lirë, i pavarur dhe sovran në misionin e tij të përcaktuar me Ligji për Zgjedhjet.
Duke i kuptuar kështu fillet e proceseve siç janë zgjedhjet, përgjegjësitë individuale dhe shoqërore, ato institucionale-qeverisëse, i kuptojmë edhe parimet demokratike dhe të sistemit. Zgjedhjet, janë njëri nga parimet themelore të demokracisë.

Politizimi i zgjedhjeve nga kënde të pa përgjegjshme dhe tendencioze, si dhe politizimi me qëllim përfitimi e kaotizimi, nuk e pasqyrojnë objektivin e përgjithshëm shoqërorë dhe demokratik të një vendi.