Shpërfillja e profilit ngëdhënjyes

Nga Nexhat Rexha – Bujar Salihu në poezi ka arritur të mund shpërfilljen e sunduesit për shumë kohë, duke sendërtuar vetëdijshëm intuitën e tij prej poeti,ai mund edhe kohën absurde, me synim kah rruga ngadhënjyese, me portretizimin e profilit sa më origjinal.

Vëllimi poetik “Skeleti i dallëndyshes” është realizim artistik që të jep mundësi të njohjes nga afërsia e proceseve shoqërore, të cilat vijnë në periudhën e traumatizuar jo vetëm për autorin, por për të gjithë ata që bashkëjetuan e bashkëvepruan në këto kohë delikate.

Arti letrar e në këtë rast poezia e Bujar Salihut e parashtruar në këtë vëllim vjen si ndërlidhje e kohëve, sepse autori librin e ka sistemuar në korrelacionin e përjetimeve të një dekade,me veprime nga më absurdet që ka krijuar fundi i shekullit të kaluar dhe fillimi i këtij shekulli. Në këtë kontekst të zhvillimit të ngjarjeve dhe përjetimeve, autori ka përjetuar të gjitha lëvizjet e ndodhitë në atdheun e tij. Në mbështetje të rrethanave reale dhe prishjes së rendit të ri në atdheun e tij ai ka kërkuar gjithnjë të ndryshojë rrjedhat historike.

Në këto rrethana ai kërkon ngritjen e zërit për të kultivuar edhe më tej ruajtjen e identitetit kombëtar. Me titullin e librit vijnë edhe synimet në përpjesëtimin e ruajtjes së këtij skeleti në kërkim të fluturimeve kah gjetja e vendit të ngrohtë për dallëndyshet shtegtare. Me këtë kërkesë të ruajtjes si metaforë për të arritur e mundur shpërfilljen e profilit tonë. Vargjet e këtij libri sa janë të ngjeshura artistikisht, ato prejudikojnë edhe racionalizmin e fjalës, sikur na dikton koha se në veprimet tona kërkohet më pak fjalë e shumë punë.

Nëpër fjalë e përjetime vijnë edhe brengat e mbijetesës,jo si dukuri që shkaktojnë traumatizime, por ato shkrijnë edhe netët e ditët më të lumtura,sepse realiteti ekzistues në vitet e 90~ta ka tejkaluar etikën njerëzore. Bujar Salihu nuk ka qëndruar indiferent në rrjedhën e këtyre proceseve,ai me fjalën artistike dhe aktivitetin e tij organizues në Zvicër ka ndihmuar këto procese ,sa te nevojshme ,po aq edhe domethënëse.

Me këtë ndërlidhje vjen si pikë orientuese edhe poezia e këtij vëllimi, në të cilën pasqyrohen momente e skena nga më të ndryshmet, krejt këto vijnë me synimin e zhdukjes së kësaj apokalipse dhe në poezinë “Antiapokalipsa” ,ai shtron kërkesën për të arritur deri tek e arritshmja,duke përjetuar edhe kërkesën absurde ,të atyre që predikonin shlyerjen e shikimeve tona.,e ai shprehet përmes vargjeve:Botërisht më shpalli luftë / Ec e mos qëndro. Të gjitha këto rrethana diktuan që të hapen sytë e vigjilenca jonë të hapërojë në ruajtjen e bukurive të vendit tonë.

Kërkimi e parashtrimi janë elementet më të domosdoshme për të vendosur fjalën në vendin e duhur,ajo ka ngjyrimin e saj kudo, reflekton në të gjitha mjediset e këtë mesazh,autori e shenjon në poezinë e tij jo për t`i dhënë kuptim shpërndarës, por për t`i dhënë asaj përjetimin e funksionalizuar se vetëm me njohjen e vetvetes arrijmë në qëllimin e nisjes tonë. Kërkesa për të arritur ëndrrën e shumë brezave,ai kërkon që të lëmë anash errësirën e shekujve dhe shprehet me këto vargje në poezinë “Kafsh(im) për monedhat”: “Versionin e fundit të lirisë e kemi kur të jemi bashkë/Të mos kafshohemi si ujq se të kafshuar nga ujqit jemi”

Kështu, raportet njerëzore me gjërat e përjetuara dhe të mbijetuara ruajnë përmbajtjen e kohëve,e këto i japin kuptimin raporteve dialektike për të sinjalizuar determinimin kah njohja sa më reale e aktualitetit tematizues në poezi dhe në përgjithësi në fjalën artistike. Mirëpo, në disa poezi Bujari ka përdorur edhe shprehjen meditative,me filozofi dhe alegori për të bërë kombinimin e figurave me tendencën e avancimit , për natyrshmëri e realizim sa më konkretizues në qasjen e pranuar në vlerën estetike.

Vepra ka strukturë të organizuar poetike dhe artikulon fazat e këtyre proceseve në dy kohë. Prandaj ,disa poezi të këtij vëllimi e kanë shpalosur edhe kontrastin historik dhe kanë krijuar antitezën e këtij realiteti .

Vëllimi poetik”Skeleti i dallëndyshes’ Është perceptuar me poezinë “Hyrje” dhe në këto cikle: Arti i frymëmarrjes, Numizmatikë Ilire, Intermexo, Abetarja e lirisë dhe Anatomia e kërkimit. Në këto cikle frymëmarrjesh,autori ka sajuar e portretizuar jo vetëm figura të atdhetarëve,që ai ka marrë në shqyrtim, si : Jusuf Gërvalla, Agim Ramadani, Xhemail Mustafa, Ali Podrimja etj., pastaj në disa vargje kemi gjeografinë me shtrirje më të gjerë,duke unifikuar atdheun tonë.

Tematika e poezisë së këtij vëllimi ka shtrirje në evoluim të korrespondimit sa më karakterizues për tematikën e trajtuar. Duke patur parasysh kohën e botimit dhe tërësinë përmbajtësore të librit, konstatojmë se libri komunikon me kohën dhe arrin që t`i qëndrojë kohës dhe nivelit artistik.

Bujar Salihu në poezi ka arritur të mund shpërfilljen e sunduesit për shumë kohë, duke sendërtuar vetëdijshëm intuitën e tij prej poeti,ai mund edhe kohën absurde,me synim kah rruga ngadhënjyese, me portretizimin e profilit sa më origjinal.

Kjo ndjenjë shfaqet në vargjet e poezisë “Qershori i lirisë”,duke i dhënë artikulim e drejtshqiptim vargut poetik në këtë vepër, sikur edhe në vepra të tjera.

Poezia e Bujarit në këtë vëllim i afron lexuesit kohën,ndjenjën e ngjarjeve komplekse,me imazhin e tjetërsimit kah profilizimi sa më konkret në identifikimin e gjërave ,që duken spontane,por në realitet ato vijnë si koordinim i ndodhive për të marrë trajtimin e tyre nëpër orbitën krijuese. Me shtjellimin artistik, e në strukturimin sa më racional, autori ka ndërlidhur e fuqizuar opusin krijues si gërshetim i bashkëveprimit të kolektivitetit tonë , si ndërgjegje të kësaj periudhe kohore.

Vepra në tërësi ruan imazhet e këtyre kohëve, poashtu komunikon me aspiratat e përgjithshme kombëtare dhe si e tillë glorifikon e qëndron në kuptimin e vlerës artistike, me pretendim në ruajtjen të gjitha pikëpamjeve të shtruara nga autori. /rajonipress/