Nazmi Maliqi, intelektuali dhe politikani që ndërtoi ura mes akademisë, politikës dhe çështjes kombëtare

Gjilan – Prof. Dr. Nazmi Maliqi ishte një nga figurat e njohura të jetës akademike dhe politike shqiptare në Maqedoninë e Veriut, i cili për dekada kontribuoi në zhvillimin e mendimit politik, në përfaqësimin e shqiptarëve në institucionet shtetërore dhe në ndërkombëtarizimin e çështjeve që lidhen me stabilitetin dhe sigurinë në rajon.

I lindur më 18 mars 1957 në fshatin Stançiq të Gjilan, Maliqi që në moshë të re u shpërngul me familjen në Kumanovë, ku kaloi pjesën më të madhe të jetës dhe ku u formua si intelektual, studiues dhe veprimtar i çështjeve politike.

Rruga akademike dhe shkencore

Formimi i tij akademik ishte i gjerë dhe i orientuar drejt fushës së sigurisë dhe shkencave politike. Ai ndoqi studimet në Beograd, ndërsa më pas vazhdoi studimet pasuniversitare në Shkup, ku përfundoi magjistraturën dhe doktoraturën në fushën e shkencave politike.

Në studimet e tij ai trajtoi tema të rëndësishme si toleranca politike, siguria rajonale dhe integrimet euroatlantike. Doktoratura e tij u fokusua në procesin e afrimit të Maqedonisë me NATO, duke analizuar dimensionet politike dhe strategjike të këtij procesi.

Si profesor universitar, Maliqi ligjëroi në disa institucione të arsimit të lartë dhe mori pjesë në konferenca të shumta shkencore brenda dhe jashtë vendit. Ai u shqua për analizat e tij në fushën e politikës, marrëdhënieve ndërkombëtare dhe studimeve të sigurisë, duke u bërë një nga zërat më të njohur akademikë shqiptarë në këto fusha.

Angazhimi politik dhe institucional

Përveç karrierës akademike, Nazmi Maliqi ishte aktiv edhe në jetën politike të shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut, sidomos në periudhën e tranzicionit demokratik të viteve ’90.

Ai ishte një nga themeluesit e Partia për Prosperitet Demokratik, partia e parë politike shqiptare që përfaqësoi interesat e shqiptarëve në institucionet e shtetit pas pluralizmit politik.

Në vitin 1993 ai u emërua zëvendësministër i Mbrojtjes, duke qenë një nga shqiptarët e parë që mori një funksion të tillë në strukturat shtetërore. Më pas, në periudhën 1994–1998, ai u zgjodh deputet në Parlamentin e Maqedonisë, ku kontribuoi në debatet politike dhe në avancimin e të drejtave të shqiptarëve.

Gjatë kësaj kohe, Maliqi ishte gjithashtu pjesë e NATO, ku ngriti në mënyrë të vazhdueshme çështjen e Kosovës dhe situatën e shqiptarëve në rajon në arenën ndërkombëtare.

Kontributi në debatet publike

Për shumë vite, Prof. Dr. Nazmi Maliqi ishte një komentues i rregullt i zhvillimeve politike në rajon. Ai publikoi analiza, studime dhe artikuj për çështje që lidhen me demokracinë, sigurinë dhe integrimet euroatlantike të vendeve të Ballkanit.

Ai njihej për qasjen e tij të moderuar dhe analitike, duke u përpjekur të ndërtojë ura dialogu mes komuniteteve dhe institucioneve. Në debatet publike shpesh theksonte rëndësinë e stabilitetit politik, të bashkëjetesës ndëretnike dhe të integrimit në strukturat euroatlantike.

Trashëgimia intelektuale

Në qarqet akademike dhe politike shqiptare, Nazmi Maliqi kujtohet si një figurë që ndërthurte përvojën politike me kërkimin shkencor. Ai kontribuoi në formimin e shumë studentëve dhe studiuesve të rinj, ndërsa analizat e tij mbeten pjesë e literaturës për studimet politike dhe të sigurisë në rajon.

Vdekja e tij në vitin 2023 u konsiderua humbje për komunitetin akademik dhe për jetën publike shqiptare në Maqedoninë e Veriut dhe më gjerë, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme intelektuale dhe politike./rajonipress/