FIDANISHTJA

Jashar Shahiqi, shtylla e teatrit profesionist, artisti që i dha zë dhe shpirt skenës së Gjilanit

/ 7 minuta lexim
Uji Dea

Gjilan – Në historinë e artit skenik në Kosovë, emri i Jashar Shahiqit zë një vend të merituar si një prej figurave më përfaqësuese të teatrit profesionist në Gjilan. Me një karrierë që shtrihet në më shumë se katër dekada, ai konsiderohet ndër aktorët që kontribuuan në konsolidimin artistik dhe institucional të Teatri i Qytetit të Gjilanit, duke lënë gjurmë të pashlyeshme në memorien kulturore të qytetit.

Rrugëtimi i tij në teatër nisi në fillim të viteve ’70, kur u paraqit për herë të parë në skenë me rolin e Vehibit në shfaqjen “Familja e peshkatarit”, duke dëshmuar herët prirjen dhe seriozitetin ndaj profesionit të aktorit. Formimi i tij artistik u thellua në Prishtinë, ku pati rastin të punojë me emra të njohur të artit dramatik, për t’u rikthyer më pas në Gjilan dhe për ta ndërtuar aty pjesën më të madhe të karrierës.

Një emër, një skenë, një epokë

Gjatë angazhimit të tij, Shahiqi realizoi mbi 100 role teatrore, duke interpretuar në vepra të dramaturgjisë shqiptare dhe botërore. Ai u shqua për plasticitetin skenik, për aftësinë e ndërtimit të karaktereve me thellësi psikologjike dhe për disiplinën profesionale që e karakterizonte në çdo paraqitje. Nga tragjeditë klasike deri te dramat bashkëkohore dhe komeditë sociale, repertori i tij dëshmon një aktor me diapazon të gjerë artistik.

Roli i tij në disa nga produksionet më të rëndësishme të teatrit gjilanas konsiderohet si pikë referimi për gjeneratat e reja të aktorëve. Kritika e kohës e ka vlerësuar për interpretim të natyrshëm, artikulim të qartë dhe përkushtim të plotë ndaj personazhit, elemente që e bënë pjesë të pandashme të identitetit të teatrit lokal.

Për kontributin e dhënë ndër vite, Shahiqi është nderuar me mirënjohje dhe vlerësime nga institucione kulturore dhe nga vetë teatri ku ai ndërtoi karrierën. Edhe pse sot nuk është aktiv në skenë si dikur, emri i tij vazhdon të përmendet me respekt si një nga shtyllat e brezit të artë të teatrit në Gjilan.

Figura e Jashar Shahiqit përfaqëson një epokë të përkushtimit artistik, kur teatri ishte jo vetëm art, por mision kulturor dhe identitar. Trashëgimia e tij mbetet pjesë e historisë së zhvillimit të jetës teatrore në Gjilan dhe më gjerë në Kosovë.

Jashar Shahiqi, një jetë në shërbim të skenës, një epokë në historinë e teatrit

Krijimtaria artistike e Jashar Shahiqit mbetet një testament i përkushtimit, vizionit dhe misionit kulturor që tejkalon kufijtë e një karriere personale dhe shndërrohet në trashëgimi kolektive.

Jashar Shahiqi është një nga figurat më përfaqësuese të artit skenik në Anamoravë dhe më gjerë. Emri i tij nuk lidhet vetëm me një karrierë të gjatë teatrore, por me një identitet të ndërtuar mbi integritet artistik, disiplinë profesionale dhe vizion kulturor. I formuar në një familje me traditë në kulturë dhe art, ai e ktheu talentin në mision jetësor, duke i dhënë teatrit jo vetëm role, por përmbajtje, frymë dhe dinjitet institucional.

Që në rininë e hershme, në një kohë kur orientimi drejt artit dramatik nuk ishte zgjedhje e zakonshme, Shahiqi vendosi të ndjekë rrugën profesionale të aktrimit. Në vitin 1977 përfundoi studimet në Degën e Artit Dramatik në Universitetin e Prishtinës, nën mentorimin e profesor Faruk Begollit, nga i cili përvetësoi dimensionin e thellë etik dhe estetik të profesionit të aktorit. Nga ajo kohë e deri në pensionim, ai i shërbeu skenës me përkushtim të pandërprerë, duke u shndërruar në një nga shtyllat e teatrit në Gjilan.

Repertori i tij është i gjerë dhe i larmishëm. Nga rolet klasike te dramat bashkëkohore, nga tragjedia te komedia, Shahiqi dëshmoi elasticitet interpretativ dhe thellësi psikologjike. Ai i dha ngjyrim dhe identitet çdo personazhi, duke e ruajtur gjithmonë harmoninë me ansamblin, por njëkohësisht duke e veçuar figurën e tij në masën që kërkonte koncepti regjisorial. Loja e tij karakterizohej nga artikulimi i qartë, kontrolli emocional dhe respekti absolut ndaj fjalës skenike.

Jashar Shahiqi, ikonë e teatrit gjilanas

Një kapitull i rëndësishëm i kontributit të tij lidhet me udhëheqjen dhe menaxhimin institucional të teatrit. Në periudhat më të vështira të mbijetesës kulturore, si gjatë viteve të qeverisjes paralele dhe në fazën e rimëkëmbjes pasluftës, Shahiqi mori përgjegjësi drejtuese, fillimisht si koordinator dhe më pas si drejtor i Teatrit të Qytetit në Gjilan (2001).

Nën drejtimin e tij u realizuan produksione të nivelit të lartë artistik, bashkëpunime ndërkombëtare dhe pjesëmarrje në festivale, duke e pozicionuar teatrin gjilanas në hartën kulturore kombëtare dhe rajonale.

Në vitin 2003, për shkak të aftësive të tij menaxheriale dhe kontributit profesional, u përzgjodh nga Ambasada Amerikane për vizitë studimore në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me qëllim të shkëmbimit të përvojave dhe avancimit të praktikave teatrore në Kosovë.

Përtej skenës, krijimtaria e tij u shtri edhe në film dhe televizion. Publiku e kujton në filmin “Lepuri me pesë këmbë”, si dhe në projekte të shumta televizive si “Familja moderne”, “Kafeneja jonë”, “Një buqetë buzëqeshje” dhe “Buka e Kosovës”. Para kamerës, ai ruajti të njëjtin intensitet interpretativ që e karakterizonte në teatër, duke sjellë role me ndjeshmëri dhe autenticitet.

Edhe sot, ndonëse i tërhequr nga aktiviteti i rregullt skenik për shkak të moshës, Shahiqi mbetet i lidhur shpirtërisht me teatrin. Për të, teatri nuk është thjesht institucion, por burim jetik kulturor, një hapësirë ku shoqëria reflekton, pastrohet dhe ndërton identitetin e saj.

Krijimtaria e Jashar Shahiqit përfaqëson një epokë të artit skenik në Kosovë. Ajo është dëshmi se teatri nuk është vetëm profesion, por mision dhe se përkushtimi i një individi mund të ndikojë thellë në zhvillimin kulturor të një rajoni të tërë.

Krijimtaria artistike e aktorit Jashar Shahiqi

Teatër

Familja e Peshkatarit (1971) – Roli: Vehibi | Regjia: Nuhi Matoshi

Varret e pafajshme – Roli: Osmani | Regjia: Sabedin Shahiqi

Filloktetit – Roli: Odiseu | Regjia: Fetah Mehmeti

Po vjen Godoja – Roli: Elsagoni | Regjia: Faruk Begolli & Atdhe Gashi

Lot Vaka – Aktor | Regjia: Muharrem Sylejmani

Dinozauri (nga Jusuf Buxhovi) – Aktor | Regjia: Ismajl Ymeri

Sfinga e Gjallë – Roli: Kabili | Regjia: Shukri Berisha

Froni (nga Naser Zymberi) – Aktor | Regjia: Muharrem Sylejmani

Kufijtë që s’preken (nga Hysen Kqiku) – Aktor | Regjia: Muharrem Sylejmani

Mobi Casa

Një natë në hotel (nga Muharrem Shahiqi) – Aktor

Gjenerali i ushtrisë së vdekur – Roli: Gjeneral Lejtnanti | Regjia: Milto Kutali

Miza në vesh – Aktor | Regjia: Atdhe Gashi

Romeo e Zhyljeta – Aktor | Regjia: Tony Grade

As parë as njohur – Aktor | Regjia: Milto Kutali

Ura e sakrificës – Aktor | Regjia: Sokol Angjeli

Vegullija (nga Beqir Musliu) – Aktor | Regjia: Fadil Hysaj

Ligatina (nga Musa Ramadani) – Aktor | Regjia: Ismajl Ymeri & Jahi Jahiu

Hamleti (nga Ëilliam Shakespeare) – Aktor | Regjia: Ekrem Sopi

Bunari afër shtëpisë (nga Jeton Neziraj) – Aktor | Regjia: Emin Halili

Gomari diverzant (nga Jeton Neziraj) – Aktor | Regjia: Jeton Ahmeti

Teatri në pazar – Aktor | Regjia: Muharrem Sylejmani

Jetë me qira (nga Rafet Abazi) – Aktor | Regjia: Ekrem Sopi

… dhe shumë role të tjera në repertorin e teatrit profesionist.

Filma me metrazh të gjatë

Lepuri me pesë këmbë – Aktor

Duart e pastra – Aktor

Migjeni – Aktor

Kur shpirti ndërron jetë – Aktor

Baba dimri, Liza dhe Tina – Aktor

Filma me metrazh të shkurtër

UN – Kosova – Aktor

Serialet televizive

Familja moderne – Aktor

Kafeneja jonë – Aktor

Një buqetë buzëqeshje – Aktor

Buka e Kosovës – Aktor

… dhe projekte të tjera televizive e programe humoristike.

Kjo krijimtari e gjerë dëshmon për një aktor me diapazon të plotë interpretativ, i cili ka lëvizur me sukses nga skena teatrore në film dhe televizion, duke mbetur një nga figurat më të qëndrueshme dhe më përfaqësuese të artit dramatik në Gjilan dhe më gjerë./rajonipress/