Katër vjet pa Nehat Feratin, zëri i Anamoravës që koha nuk e hesht

Gjilan – Nga skena e Gjilanit te kujtesa kulturore e Anamoravës, Nehat Ferati mbetet një emër që nuk i përket vetëm një ansambli, një qyteti apo një brezi artistësh. Ai i përket një tradite që e jetoi, e kultivoi dhe e përcolli me përkushtim deri në ditët e fundit të jetës.

Më 12 shtator 2023, në moshën 52-vjeçare, u nda nga jeta Nehat Ferati, artisti, këngëtari, instrumentisti dhe veprimtari i kulturës shqiptare nga Gjilani. Katër vjet më pas, mungesa e tij vazhdon të ndihet jo vetëm në rrethin familjar e shoqëror, por edhe në jetën kulturore të Anamoravës, ku për dekada la gjurmë të dallueshme.

I lindur më 1971 në fshatin Dunav të Malësisë së Karadakut, Ferati e lidhi jetën e tij me Gjilanin dhe me artin tradicional shqiptar. Kontakti i hershëm me muzikën dhe folklorin do të shndërrohej me kalimin e viteve në një mision personal: ruajtjen, kultivimin dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare.

Rrugëtimi i tij artistik nisi që në fëmijëri, në ansamble dhe shoqëri kulturore-artistike, ndër të cilat “Bajram Curri”, “Mic Sokoli” dhe “Gurra”. Përmes këtyre formacioneve, Ferati u formua si artist, por edhe si njeri i skenës, duke krijuar një lidhje të pazëvendësueshme me këngën, vallen, instrumentin dhe traditën.

Por emri i Nehat Feratit do të lidhej veçanërisht me Ansamblin e Këngëve dhe Valleve “Gjilani”, ku ishte themelues, kryetar dhe pjesë e Këshillit Artistik. Për të, ansambli nuk ishte thjesht një institucion kulturor. Ishte një hapësirë ku identiteti, memoria dhe arti tradicional merrnin jetë përmes skenës.

Nën drejtimin dhe angazhimin e tij, Ansambli “Gjilani” u bë pjesë e një numri të rëndësishëm aktivitetesh, festivalesh dhe prezantimesh brenda dhe jashtë Kosovës. Paraqitjet në festivale kombëtare e ndërkombëtare, përfshirë Gjirokastrën dhe Bursën e Turqisë, dëshmuan për përkushtimin e tij për ta nxjerrë kulturën e Gjilanit dhe të Kosovës përtej kufijve lokalë.

Kontributi i Feratit u vlerësua edhe institucionalisht. Në vitin 2008 ai u shpall aktivisti më i dalluar kulturor i Komunës së Gjilanit, një vlerësim që dëshmonte përmasën e angazhimit të tij në jetën kulturore të qytetit.

Por përtej titujve, çmimeve dhe skenave ku u ngjit, trashëgimia e Nehat Feratit matet mbi të gjitha me njerëzit që la pas dhe me kujtimet që vazhdojnë të jetojnë.

Katër vjet pas ndarjes së tij nga jeta, kolegët e Ansamblit “Gjilani” e kujtojnë me të njëjtin emocion me të cilin e përcollën në ditën e ikjes së tij. Fjalët e tyre dëshmojnë se humbja nuk ishte vetëm ajo e një artisti, por edhe e një miku, kolegu dhe bashkëudhëtari në rrugën e gjatë të artit.

Një nga kolegët e tij, i tronditur nga lajmi i ndarjes së Feratit, do të shkruante: “I trishtuar nga lajmi për ndarjen në moshë ende të re të mikut tim, kolegut, vëllait tonë, artistit, Nehat Ferati.”

Dhe më tej, në një dëshmi të dhimbjes së sinqertë: “Nuk e kisha menduar se do të shkruaj kështu për ty shok, jam thellësisht i tronditur. Ikja jote herët në amshim ka me lënë boshllëk kudo që ti ke qenë prezent; mes miqsh, në profesion, në Gjilan e kudo.”

Këto fjalë, edhe sot, marrin një kuptim të veçantë. Sepse disa njerëz nuk mungojnë vetëm si individë; mungojnë si prani, si zë, si energji dhe si pjesë e një bote që dikur ishte e gjallë pranë tyre.

Nehat Ferati ishte pikërisht një prej tyre.

Katër vjetori i vdekjes së tij nuk është vetëm një përkujtim i një date mortore. Është një moment reflektimi mbi vlerën e njerëzve që e ndërtojnë kulturën në heshtje, larg bujës dhe shpesh pa e kuptuar se puna e tyre do të bëhet pjesë e kujtesës kolektive.

Ai e jetoi artin si përgjegjësi. E pa traditën jo si një relike të së kaluarës, por si një trashëgimi që duhej mbajtur gjallë dhe përcjellë te brezat e rinj. Në këtë kuptim, vepra e tij nuk përfundoi më 12 shtator 2023. Ajo vazhdon në këngët që këndohen, në vallet që interpretohen, në kujtimet e kolegëve dhe në emrin e një ansambli me të cilin lidhi një pjesë të rëndësishme të jetës së tij.

Përvjetorët vijnë njëri pas tjetrit, por kujtimi nuk matet me kalendar.

Katër vjet pa ty, Nehat Ferati. Koha ecën, skenat ndërrohen, brezat vijnë e shkojnë, por emri yt mbetet pjesë e kujtesës kulturore të Gjilanit dhe Anamoravës.

Mungesa jote vazhdon të dhembë, por ajo që ke lënë pas vazhdon të flasë.

U prehsh në paqe, Nehat. Kujtimi për ty nuk është vetëm dhimbje për atë që humbëm, por mirënjohje për atë që na dhurove./rajonipress/