Pasuria e nëntokës së Kosovës

Kosova ka pasuri të mëdha nëntokësore. Nga ari, argjendi, plumbi e zinku e deri te qymyri, si një prej pasurive më të mëdha.

Këto pasuri nëntokësore janë të shtrira në tërë territorin e Kosovës. Për këto pasuri ka hulumtime që janë bërë, mirëpo për shumë minerale ka nevojë për hulumtime moderne për të caktuar sasinë e rezervave nëntokësore dhe koston e eksploatimit të tyre.

Aktualisht, Ministria e Zhvillimit Ekonomik (Ish- Ministria e Energjisë dhe e Minierave) në vitin 2009 ka miratuar listën e vendburimeve minerale. Janë shpallur 11 zona të interesit të pasura me minerale të çmueshme.

Ramiz Krasniqi, drejtor i Komisionit të Pavarur për Miniera dhe Minerale tha se Kosova është e pasur me resurse minerare, ku resurset energjetike dhe ato të metaleve me ngjyrë, paraqesin potencial të rëndësishëm për zhvillimin e gjithmbarshëm.

“Mund të veçohen linjiti, mineralet e plumbit, zinkut, argjendit dhe arit, mineralet silikate të nikelit dhe kobaltit, të hekur – nikelit, boksitit, manganit, magnezitit dhe një numër i konsiderueshëm i mineraleve jometalore, industriale dhe materialeve gjeologjike ndërtimore”, tha Krasniqi për KALLXO.com.

Sipas Krasniqit, në Republikën e Kosovës ari paraqitet në paragjenezë me xehe të bakrit, plumbit dhe zinkut si dhe i pastër (i vetëlindur) në depozitime aluviale të lumenjve.

“Gjer tani ari dhe argjendi janë nxjerrë vetëm nga xehet e plumb-zinkut”, tha Krasniqi. Tha se ka nevojë të bëhen hulumtime të tjera.

“Hulumtime të pakta janë realizuar në territorin e gjerë të Artanës, Junikut, në lumin Tërnavë, Dragash, në afërsi të Prekovcit (Kriva Reka), Gllamë dhe në lindje të Koretishit”, tha ai.

Në Strategjinë e Energjisë janë paraqitur sasia e mineraleve energjetike që janë nën tokën e Kosovës. Në këtë strategji thuhet se resurset e vlerësuara të linjitit në gjithë Kosovën janë 12.5 miliardë tonë, ndërsa 8.6 miliardë tonë janë rezerva të shfrytëzueshme që nga aspekti ekonomik konsiderohen me leverdi për t’u shfrytëzuar. Basenet më të rëndësishme qymyrmbajtëse janë: Baseni i Kosovës, i Dukagjinit dhe i Drenicës.

Në Ministrinë e Zhvillimit Ekonomik thonë se zonat e interesit për resurse minerale janë zona pjesërisht të hulumtuara, por që duhen hulumtime plotësuese.

“Lidhur me zonat minerale me interes të veçantë është punuar në evidentimin dhe përpunimin e dokumentacionit relevant lidhur me hulumtimet gjeologjike të realizuara në këto zona dhe janë përmbledhur në një broshurë”, thuhet në përgjigjet e dhëna për KALLXO.com.

Përveç zinkut dhe plumbit, nëntoka e Kosovës është e pasur edhe me shumë minerale të tjera.

Në strategjinë minerare thuhet se nëntoka e Kosovës është e pasur edhe me nikel dhe kobalt.

Paraqitjet dhe vendburimet e hekur – nikelit në Kosovë shtrihen nga Ivaja afër Kaçanikut në jug dhe vazhdojnë gjer në Vërbovc (Gllogoc) në veri, të cilat paraqiten në formë të thjerrëzave, shtresave dhe nënshtresave.

Në kuadër të “Ferronikelit”, e cila është privatizuar, funksionojnë dy miniera me shfrytëzim sipërfaqësor, “Gllavica”.

Në Kosovë ka edhe vendburime të xeheve të kromit, kryesisht në Minierën e Kromit “Deva”, ndërsa së fundmi janë evidencuar edhe pasuri në rajonin e Brezovicës, Jazincës, në Rahovec, si dhe në Llapçevë. Ndërsa vendburimi më i rëndësishëm i mergelëve për çimento gjendet në Han të Elezit.

Nëntoka e Kosovës është e pasur edhe me uran, e në strategjinë minerare është lënë të nënkuptohet se në rajonin e Dukagjinit mund të ketë edhe naftë dhe gaz. Në rajonin e Klinës janë të koncentruara rezervat e boksiteve – llogaritet se rezervat janë rreth 2.7 milionë tonë, kurse rezervat e gurit gëlqeror përcjellës janë rreth 40 milionë tonë.

Shefi i KPMM-së, Ramiz Krasniqi, tha se ka interesim të investitorëve për të investuar në nëntokën e Kosovës. Ai ka thënë se është një numër i madh i ndërmarrjeve ndërkombëtare dhe vendore të cilat janë të licencuara nga KPMM-ja për hulumtim te mineraleve të ndryshme. /Kallxo.com/