Vaj ulliri me hudhër: Çfarë i bën vërtet organizmit dhe kur duhet kujdes

Shumë e përdorin për tensionin, kolesterolin dhe “pastrimin” e enëve të gjakut, por shkenca vendos disa kufij të rëndësishëm.

Vaji i ullirit dhe hudhra kanë vend të rëndësishëm në ushqyerjen e shëndetshme dhe studimet shkencore i lidhin me disa efekte të dobishme për shëndetin kardiovaskular dhe metabolik. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se pretendimet se ky kombinim “pastron enët e gjakut”, trajton hipertensionin apo mund të zëvendësojë terapinë duhet marrë me shumë rezervë.

Kombinim i shëndetshëm, por jo “ilaç natyral”

Vaji i ullirit me hudhër është pjesë e kuzhinës mesdhetare prej kohësh. Vitet e fundit, megjithatë, ai shpesh paraqitet si preparat natyror për uljen e kolesterolit dhe tensionit, forcimin e imunitetit dhe parandalimin e sëmundjeve.

Disa nga këto pretendime kanë bazë shkencore kur vaji i ullirit dhe hudhra studiohen veçmas. Por kjo nuk do të thotë se kombinimi i tyre ka efekt të provuar mjekues apo se vepron më fuqishëm kur përdoren së bashku.

Çfarë ofron vaji ekstra i virgjër i ullirit?

Vaji ekstra i virgjër i ullirit është i pasur me acid oleik, një yndyrë e shëndetshme e pangopur, si dhe përmban polifenole dhe përbërës të tjerë biologjikisht aktivë.

Përfitimi i tij nuk qëndron thjesht te shtimi i një luge vaj ulliri në ushqim, por edhe te ajo që zëvendësojmë me të. Kur përdoret në vend të yndyrave të ngopura, mund të jetë pjesë e një modeli ushqimor më të favorshëm për zemrën dhe enët e gjakut.

Studimi i madh PREDIMED tregoi se dieta mesdhetare e pasuruar me vaj ekstra të virgjër ulliri lidhej me më pak ngjarje të mëdha kardiovaskulare te personat me rrezik të shtuar. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se vetëm vaji i ullirit parandalon infarktin, transmeton Telegrafi.

Çfarë bën hudhra?

Kur hudhra pritet ose shtypet, krijohen përbërës bioaktivë, ndër të cilët më i njohuri është alicina. Këta përbërës janë studiuar për ndikimin e tyre në tensionin e gjakut, yndyrat në gjak, stresin oksidativ dhe inflamacionin.

Analizat e studimeve klinike tregojnë se hudhra mund të ketë efekte modeste në disa faktorë të rrezikut kardiovaskular.

Te disa persona është vërejtur një ulje e lehtë e tensionit sistolik dhe diastolik, veçanërisht kur vlerat fillestare kanë qenë të larta. Megjithatë, hudhra nuk është zëvendësim për terapinë antihipertensive.

Disa studime e lidhin hudhrën edhe me një ulje të moderuar të kolesterolit total, LDL-së dhe triglicerideve.

Por kjo nuk do të thotë se hudhra “pastron arteriet”. Pllaka aterosklerotike është rezultat i një procesi kompleks dhe afatgjatë dhe nuk mund të “shkrihet” nga një ushqim i vetëm.

A bëhen më të fuqishme kur kombinohen?

Nuk ka prova të mjaftueshme shkencore se zhytja e hudhrës në vaj ulliri krijon një kombinim me efekt shëndetësor dukshëm më të fuqishëm.

Më e arsyeshme është që ky kombinim të shihet si pjesë e dietës mesdhetare. Vaji i ullirit siguron yndyra të pangopura dhe polifenole, ndërsa hudhra përmban përbërës bioaktivë dhe i jep shije ushqimit.

Po sheqeri në gjak?

Disa studime sugjerojnë se hudhra dhe një dietë e pasur me vaj ulliri mund të ndikojnë pozitivisht në disa parametra metabolikë, përfshirë glukozën dhe ndjeshmërinë ndaj insulinës.

Por nuk është e saktë të thuhet se vaji i ullirit me hudhër “e ul sheqerin”. Te diabeti ndikojnë ushqyerja në tërësi, pesha trupore, aktiviteti fizik dhe terapia e përshkruar nga mjeku.

Kujdes me hudhrën e gjallë dhe sasitë

Hudhra e gjallë mund të shkaktojë te disa persona urth, fryrje, dhimbje barku, të përziera ose shqetësime të tjera gastrointestinale.

Edhe vaji i ullirit duhet përdorur me masë, sepse është ushqim me shumë kalori. Përfitimet e tij nuk nënkuptojnë se duhet pirë me stomakun bosh apo konsumuar në sasi të mëdha.

Paralajmërimi më i rëndësishëm: hudhra në vaj

Vaji i përgatitur në shtëpi me hudhër të freskët kërkon kujdes të veçantë.

Hudhra ka aciditet të ulët dhe, kur qëndron në vaj, krijohet një mjedis me pak oksigjen. Në kushte të papërshtatshme mund të zhvillohet bakteria Clostridium botulinum, e cila prodhon toksinën botulinike.

Për këtë arsye, vaji me hudhër të freskët nuk duhet lënë për javë të tëra në temperaturë dhome. Duhet të përgatitet dhe ruhet sipas rekomandimeve të sigurta ose të përdoret vaj i aromatizuar i prodhuar industrialisht.

Vaji i ullirit me hudhër mund të jetë pjesë e një ushqyerjeje të shëndetshme, por nuk është ilaç dhe nuk mund të zëvendësojë trajtimin për tensionin e lartë, kolesterolin, diabetin apo sëmundjet kardiovaskulare. /Telegrafi/