Shefik Shkodra, krijues dhe profesor që la gjurmë në arsimin dhe kulturën e Gjilanit

Gjilan – Në peizazhin arsimor dhe kulturor të Gjilan, emri i Shefik Shkodra lidhet ngushtë me përkushtimin ndaj dijes, krijimtarisë dhe edukimit të brezave të rinj. Si profesor dhe krijues, ai ka kontribuar në mënyrë të vazhdueshme në zhvillimin e mendimit arsimor dhe në kultivimin e vlerave kulturore në komunitet. Shefik Shkodra përfaqëson një nga figurat më të konsoliduara të krijimtarisë dhe mendimit kritik në hapësirën shqiptare, një autor që ndërthur në mënyrë organike erudicionin me ndjeshmërinë artistike.

Formimi i tij i gjerë intelektual, kultura e thellë letrare dhe zotërimi i disiplinuar i shkrimit e vendosin atë në një nivel të lartë akademik, ku fjala nuk është vetëm mjet shprehjeje, por instrument i kërkimit dhe i interpretimit.

Si krijues me pasion të pashuar dhe dije të strukturuar, ai ka arritur të ndërtojë një opus që reflekton jo vetëm përkushtimin ndaj letërsisë, por edhe një vetëdije të qartë për rolin e intelektualit në shoqëri, duke e bërë veprën e tij një pikë referimi për studiuesit dhe lexuesit kërkues.

Me një qasje të qetë, por të qëndrueshme, Shkodra është dalluar për seriozitetin në punën pedagogjike dhe për angazhimin në fushën e shkrimit, duke e parë arsimin jo vetëm si profesion, por si mision shoqëror. Përmes punës së tij me nxënës dhe bashkëpunëtorë, ai ka ndikuar në formimin e shumë gjeneratave, duke promovuar respektin për dijen dhe gjuhën shqipe.

Si krijues, ai ka sjellë reflektime dhe vlera që lidhen me realitetin shoqëror dhe arsimor, duke e pasuruar hapësirën kulturore lokale me një zë të matur dhe profesional. Figura e tij mbetet e lidhur ngushtë me përkushtimin ndaj arsimit dhe me rolin e intelektualit në shërbim të shoqërisë.

Shefik Shkodra, përveçse krijues i spikatur, mban mbi vete edhe formimin e një profesori të gjuhës frënge, dimension që ka ndikuar dukshëm në thellimin dhe rafinimin e profilit të tij intelektual.

Njohja e drejtpërdrejtë me traditën letrare dhe filozofike frankofone i ka dhënë atij një horizont më të gjerë interpretimi, një ndjeshmëri më të hollë stilistike dhe një disiplinë më të konsoliduar në shkrim.

Kjo përvojë akademike nuk është thjesht një shtesë biografike, por një shtyllë formuese që reflektohet në qasjen e tij analitike, në strukturimin e mendimit dhe në elegancën e ligjërimit, duke e bërë krijimtarinë e tij më të pasur, më të argumentuar dhe më të lidhur me rrjedhat bashkëkohore të mendimit evropian.

Shefik Shkodra, rrugëtimi jetësor mes arsimit, përndjekjes dhe krijimtarisë letrare

I lindur në Desivojcë të Kamenicë, Shefik Shkodra ka ndjekur një rrugëtim jetësor të karakterizuar nga përkushtimi ndaj dijes, sfidat profesionale dhe veprimtaria e vazhdueshme krijuese. Shkollimin fillor e kreu në vendlindje, ndërsa atë të mesëm në Gjilan. Studimet universitare i përfundoi në Fakultetin Filozofik (Filologjik) të Universitetit të Prishtinës, duke u formuar si njohës i gjuhës dhe letërsisë shqipe.

Në shtator të vitit 1972, ai filloi punën në Gjimnazin e Vitisë, për t’u kthyer më pas në Gjilan, ku vazhdoi veprimtarinë arsimore. Megjithatë, rruga e tij profesionale nuk ishte e lehtë. Më 30 gusht 1982, ai u largua nga puna nën cilësimin “i papërshtatshëm ideo-politikisht”, një vendim që pasqyron realitetin e kohës dhe presionet politike ndaj kuadrove shqiptare.

Në vitin 1983, me “preferencën” e organeve të atëhershme, u punësua në EK – Elektrodistribuimi në Gjilan si inkasant, ku kryente detyra të thjeshta administrative dhe teknike, përfshirë leximin e orëve të rrymës dhe inkasimin e faturave. Edhe nga ky vend pune u largua më 16 tetor 1990, me vendim të drejtorisë së dhunshme serbe, në një periudhë të rëndë për punëtorët shqiptarë.

Në të njëjtin vit, në kushte të vështira ekonomike dhe sociale, ai u angazhua në themelimin e Kuvendit të Degës së Shoqatës Humanitare Bamirëse “Nëna Terezë” në Gjilan. Më 27 maj u emërua edhe një kryesi me përfaqësues nga profile të ndryshme, duke shënuar një përpjekje të rëndësishme për organizim humanitar dhe solidaritet shoqëror në kohë krizash.

Në vitin 1994, pas themelimit të Shkollës së Mesme të Mjekësisë nga institucionet e atëhershme, Shkodra u inkuadrua si mësimdhënës i Gjuhës Latine, ku punoi deri në shtator të vitit 2010, kur kjo lëndë u hoq nga programi mësimor nga MASHT. Më 1996 u tërhoq me vetiniciativë nga Kryesia e SHHB “Nëna Terezë” në Gjilan.

Në periudhën 1999/2000, ai ushtroi detyrën e drejtorit të Shkollës së Mjekësisë “Asllan Elezi”, në kuadër të Qeverisë së Përkohshme të Kosovës, duke kontribuar në organizimin e sistemit arsimor në një fazë tranzicioni.

Nga fillimi i vitit 2011, ai mbeti për një kohë pa punë dhe pa pagesë, deri në pensionimin e tij në shtator të vitit 2013, pas një periudhe të shkurtër angazhimi në Drejtorinë Komunale të Arsimit.

Përveç veprimtarisë arsimore, Shefik Shkodra ka një angazhim të hershëm në letërsi dhe publicistikë. Vjershën e parë e botoi në revistën “Jeta e re” në vitin 1966, ndërsa më vonë u shqua edhe në eseistikë dhe shkrime publicistike.

Në krijimtarinë e tij bëjnë pjesë disa vepra të botuara, ndër to: “Albania e Konicës – Pergamenë shqiptare” (studim, Prishtinë 1995), “Demoniane” (rrëfime satirike, Gjilan 2001), “Shtjella” (poezi, Prishtinë 2006), “Erëverë” (poezi, Prishtinë) dhe monografia “Qëndresa në mbrojtjen e Shqipërisë Verilindore dhe Lam Hasan Shahiqi” (Prishtinë 2014).

Ai ka bashkëpunuar gjithashtu në disa botime kolektive dhe vazhdon të jetë i pranishëm në fushën letrare e publicistike.

Rrugëtimi i tij përfaqëson një biografi të ngjeshur mes arsimit, përballjes me rrethanat politike dhe përkushtimit ndaj shkrimit, duke e vendosur Shefik Shkodrën në radhën e intelektualëve që kanë lënë gjurmë në jetën arsimore dhe kulturore të Kosovës.

Krijimtaria letrare dhe studimore e Shefik Shkodrës – mes analizës, poezisë dhe satirës

Në veprimtarinë e tij letrare dhe studimore, Shefik Shkodra ka sjellë një korpus veprash me karakter të larmishëm, duke filluar nga studimet monografike e deri te poezia dhe proza satirike.

Ndër botimet e tij më të rëndësishme veçohet studimi monografik “Albania e Konicës – Pergamenë shqiptare”, botuar nga Rilindja në Prishtinë më 1995, një vepër që trajton në mënyrë analitike figurën dhe mendimin e Faik Konicës në kontekstin e kulturës shqiptare. Në të njëjtën periudhë, ai ishte bashkautor në vëllimin letrar “Agurrona”, botuar në Gjilan, si dhe redaktor i revistës “Sogjitime” (nr. I, II, III, 1995–1998), ku kontribuoi në promovimin e krijimtarisë letrare dhe mendimit kritik.

Në vitin 2000, në kuadër të Shoqatës Humanitare Bamirëse “Nëna Terezë” në Gjilan, ai mori pjesë në botimin e librit dokumentar “Kohëngjeshje bamirësie”, një përmbledhje me karakter kolektiv që pasqyron veprimtarinë humanitare dhe shoqërore të kohës.

Krijimtaria e tij letrare vijon me rrëfejzat satirike “Demoniane” (Gjilan, 2001), ku trajtohen me ironi dhe kritikë dukuritë shoqërore të kohës, si dhe me përmbledhjen poetike “Shtjella” (2006), botuar nga “Era” në Prishtinë. Po në këtë linjë krijuese qëndron edhe vëllimi poetik “Erëverë”, i cili pasuron më tej profilin e tij si poet me ndjeshmëri lirike.

Në një fazë më të vonshme të krijimtarisë së tij përmendet edhe vepra “Ëndrra shekullore dhe fantazmat”, e cila vazhdon në linjën e reflektimit mbi kujtesën, historinë dhe përjetimin njerëzor.

Botime autoriale

Albania e Konicës – Pergamenë shqiptare (studim monografik), Rilindja, Prishtinë, 1995
Demoniane (rrëfime satirike), botim i autorit, Gjilan, 2001
Erëverë (poezi), SHB Era, Prishtinë, 2012
Këndime për Dardaninë (poezi), 2021
Qëndresa në Mbrojtjen e Shqipërisë Verilindore dhe Lam Hasan Shahiqi (monografi), SHB Era, Prishtinë, 2014
Shtjella (poezi), SHB Era, Prishtinë, 2006
Ushtima e lumishtes (poezi), 2021
Vorbullitë (vepër letrare), 2024
Zgjimi i zjarrit poetik (antologji për poetët e Kamenicës), 2017
Aureolë e përlotur (poezi), 2009

Vepra me bashkautorë

Agurrona (vëllim letrar, grup autorësh), botim i KL “Rexhep Elmazi”, Gjilan, 1993
Bamirësia (libërthin, në kuadër të SHHB “Nëna Terezë”), Gjilan, 1991
Flakërimë (SHHB “Nëna Terezë”), Gjilan, 1992
Libri që po shkruhet (Knjiga koja se piše) (Takimet e vendlindjes), Gjilan, 1977

Përkthimet

Shefik Shkodra ka shtrirë veprimtarinë e tij krijuese edhe në fushën e përkthimit letrar, duke ndërtuar ura të qëndrueshme ndërmjet kulturës shqiptare dhe asaj evropiane, veçanërisht asaj frankofone.

Përmes përkthimeve nga autorë të mëdhenj si Victor Hugo, Charles Baudelaire, Guillaume Apollinaire dhe Paul Éluard, ai ka dëshmuar jo vetëm ndjeshmëri estetike, por edhe një kompetencë të lartë gjuhësore e kulturore në bartjen e finesave poetike në shqip.

Krahas kësaj, herë pas here është marrë edhe me përkthime nga gjuhë të tjera, përfshirë serbishten, duke zgjeruar më tej spektrin e komunikimit ndërkulturor.

Këto përkthime janë botuar në organe të rëndësishme të shtypit dhe periodikut shqiptar, si Zëri i rinisë, Rilindja dhe Fjala, duke e bërë kontributin e tij të pranishëm dhe me ndikim në jetën letrare të kohës.

I përfaqësuar në botime të veçanta

Hysen Këqiku, Nexhat Rexha, Sinan Sadiku – Etje e pashuar (poezi të zgjedhura nga krijuesit e Dardanës), botoi Klubi Letrar Nositi, Dardanë, 2010.
Hysen Këqiku, Psherëtimë për tokën, (panoramë letrare e krijuesve të Kosovës Juglindore – 1939 – 2003), Gjilan, 2004.
Libri që po shkruhet (knjiga koja se pise), zgjedhje e poezive, Gjilan, 1977.
Vështrime kritike mbi veprimtarinë dhe veprat e Shefik Shkodra
Mehmetali Rexhepi, libri Enigma e Magjisë, Metafora të (s)fondit mendimor, f, 107, Sh B Faik Konica, Prishtinë, 2011.
Mehmetali Rexhepi, Drita e Jetës, revistë mujore, nr. 7, f. 5, Gjilan, 1995.
Dr. Prof. Faik Shkodra, Vargje të përjetësisë, të pasionit, të botës meditative dhe shpirtërore, Kur flasin poetët, 101, botoi Shkëndija, Prishtinë, 2009.
Hasan Bunjaku, Vepër me një akribi konstante studiuese, revista Drita Jetës, nr. 8, f. 3, Gjilan, 1995.
Hasan Bunjaku, revista Hana, nr.?, f. ? Shkup, 1995.
Prof. Dr. Masar Stavileci, Drita e jetës. nr, 7, f. 4, Gjilan, 1995.
Mehmetali Rexhepi, Koha ditore, gazetë e përditshme, f. 39, 24 mars 2007, Prishtinë.
Mehmetali Rexhepi, në librin Enigma e magjisë, Ikona, f. 151, Faik Konica, Prishtinë, 2011.
Mehmetali Rexhepi, Nositi, revistë e KL Nositi – Kamenicë, 2006.
Njazi Ramadani, Kritika letrare….?
Dr. Faik Shkodra, Epoka e re, gazetë e përditshme, Vargje përjetësie, të pasionit, të botës…, Prishtinë, 2006.
Sabri Beqiri, revista Drita e Jetës, nr. 7, f.f5, Gjilan, 1995.
Dr. Sadri Shkodra, Hasan Bunjaku, dr. Faik Shkodra, në Desivojca nëpër kohë, portret, Prishtinë,1998.
Nexhat Rexha, Kontesti real në një vrojtim real, Fjala ruan kujtimin, f. 29, bot. Nositi, Dardanë, 2010.
Salih Shkodra e Halil Shkodra, Shkolla fillore në Desiovjcë 1945 – 2002, (monografi), botues Kurora, Gjilan, 2004.
Tefik Selimi, Bota sot, gazetë e përditshme dhe portali – Rajonipress, për librin Erëverë, etj.

Vlerësim i përgjithshëm

Krijimtaria e Shefik Shkodrës shtrihet në disa fusha nga studimet monografike e historike, tek poezia dhe publicistika, duke dëshmuar një profil të konsoliduar të autorit si studiues dhe krijues letrar me kontribut të qëndrueshëm në kulturën dhe mendimin shqiptar.

Në tërësi, këto botime dëshmojnë për një autor që ka ndërthurur studimin, krijimtarinë dhe mendimin kritik, duke lënë gjurmë në disa zhanre të letërsisë shqipe./rajonipress/