Profesor, strateg, atdhetar: Rifat Blaku në shërbim të Kosovës

Gjilan – Në kohën kur shoqëria matet gjithnjë e më pak me vlera dhe gjithnjë e më shumë me interesa të çastit, Rifat Blaku i ka qëndruar besnik një disipline që flet ngadalë, por godet thellë: demografisë. Ai është një nga ata studiues që nuk bërtasin në publik, por kur flasin, fjala e tyre peshon, sepse mbështetet në të dhëna, analiza dhe përgjegjësi intelektuale. Sot, duke reflektuar mbi jetën dhe veprën e tij, mbetet detyrim moral ta mbajmë gjallë frymën e profesor Rifat Blakut, frymën e dijes së përgjegjshme, të guximit qytetar dhe të dashurisë së pakushtëzuar për atdheun. Ai ishte më shumë se një profesor dhe më shumë se një veprimtar politik, ai ishte një prijës shpirtëror i kohës së tij, një figurë që bashkoi mendimin dhe veprimin në shërbim të lirisë.

Si demograf dhe studiues i proceseve të popullsisë, Blaku ka ndërtuar një profil akademik dhe shkencor të respektuar, duke u marrë në mënyrë të vazhdueshme me strukturën demografike të Kosovës, migrimin e brendshëm dhe të jashtëm, lëvizjet e popullsisë, plakjen demografike dhe ndikimin e këtyre proceseve në zhvillimin shoqëror dhe ekonomik të vendit. Analizat e tij janë përdorur shpesh si referencë në debatet publike dhe institucionale, sepse ai nuk i trajton shifrat si statistika të ftohta, por si histori njerëzore me pasoja reale.

Rifat Blaku, zëri shkencor që paralajmëroi shpopullimin dhe mbrojti të ardhmen demografike të Kosovës

Rifat Blaku ka kontribuar me studime, analiza shkencore dhe komente profesionale në fushën e demografisë, duke e pasuruar diskursin akademik dhe mediatik me një qasje të balancuar mes shkencës dhe realitetit shoqëror. Ai ka marrë pjesë në debate profesionale, tryeza të rrumbullakëta dhe diskutime publike ku ka insistuar që politikat shtetërore të mos ndërtohen mbi perceptime, por mbi të dhëna të sakta demografike dhe interpretime të qëndrueshme shkencore.

Në thelb të angazhimit të tij qëndron shqetësimi i thellë për shpopullimin e Kosovës. Blaku ka paralajmëruar vazhdimisht se migrimi masiv, veçanërisht i të rinjve dhe familjeve të reja, po e varfëron vendin jo vetëm ekonomikisht, por edhe shpirtërisht. Sipas tij, humbja e kapitalit njerëzor është goditja më e rëndë që mund t’i ndodhë një shteti të ri, sepse pa njerëz aktivë nuk ka zhvillim, nuk ka arsim cilësor dhe nuk ka stabilitet afatgjatë.

Ai ka ngritur zërin për pasojat e plakjes së popullsisë, për boshatisjen e zonave rurale dhe për krijimin e një hendeku gjithnjë e më të thellë mes potencialit demografik dhe politikave publike. Në analizat e tij, demografia nuk është thjesht shkencë numrash, por pasqyrë e drejtëpërdrejtë e dështimeve ose sukseseve shtetërore.

Ajo që e veçon Rifat Blakun është këmbëngulja akademike dhe etika profesionale: ai nuk i përshtat analizat sipas klimës politike, por kërkon që politika t’i përshtatet realitetit demografik. Në këtë kuptim, kontributi i tij është edhe qytetar, edhe shkencor, një thirrje e vazhdueshme për vetëdije kolektive.

Në një shoqëri që shpesh e kupton vonë rrezikun, zëri i Rifat Blakut mbetet një alarm i qetë, por i fortë: demografia nuk pret, ajo vepron në heshtje. Dhe pikërisht për këtë, puna dhe angazhimi i tij përbëjnë një pasuri të çmuar akademike dhe shoqërore për Kosovën.

Që nga ditët e para të formimit të tij si nxënës, e deri në angazhimet e mëvonshme si pedagog, aktivist dhe drejtues politik, Rifat Blaku mbeti i palëkundur në misionin e tij për t’i dhënë Kosovës zërin që i takonte në arenën ndërkombëtare. Rrugëtimi i tij nuk ishte i rastësishëm, por rezultat i një bindjeje të thellë se dija, kur bashkohet me përgjegjësinë qytetare, shndërrohet në forcë vepruese për liri dhe dinjitet kombëtar.

Rifat Blaku, zëri i Kosovës në arenën ndërkombëtare në vitet e errëta të okupimit

Në vitet e rënda të okupimit serb, kur frika synonte të heshtte mendimin dhe dhuna të thyejë vullnetin, Rifat Blaku nuk u tërhoq. Si nënkryetar i Partisë Parlamentare të Kosovës, ai u shndërrua në një zë të artikuluar dhe të besueshëm në forume ndërkombëtare, duke përfaqësuar me dinjitet çështjen e Kosovës.

Angazhimi i tij në Institutin e Paqes në Washington DC e vendosi atë në qendër të debatit ndërkombëtar, ku ai paraqiste realitetin e dhimbshëm të popullit shqiptar në Kosovë, jo si ankesë, por si argument moral dhe politik për të drejtën e lirisë dhe vetëvendosjes.

Gjatë luftës së Kosovës, kontributi i Rifat Blakut mori përmasa edhe më konkrete dhe vendimtare. Ai bashkëpunoi ngushtë me Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës, duke ofruar mbështetje strategjike dhe logjistike në një moment kur profesionalizmi dhe orientimi i saktë ishin çështje mbijetese. Ligjëratat e tij për orientimin topografik, përgatitja dhe sigurimi i hartave ushtarake, si dhe ndihma në planifikimin e betejave kyçe, e dëshmojnë rolin e tij si intelektual i angazhuar drejtpërdrejt në mbrojtje të lirisë.

Paralelisht, si anëtar i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës, Rifat Blaku mori pjesë aktive në ndërtimin e strukturave politike dhe institucionale të rezistencës, duke kontribuar në organizimin dhe legjitimimin e përpjekjes çlirimtare në një nga periudhat më vendimtare të historisë sonë moderne.

Rifat Blaku, intelektuali që e shndërroi dijen në mision dhe qëndresën në detyrë kombëtare

Përmes veprimit dhe dijes, ai dëshmoi se intelektuali nuk është i destinuar vetëm për auditorë dhe libra, por mund dhe duhet të jetë edhe luftëtar kur kombi rrezikohet. Përkushtimi i tij ndaj arsimit dhe formimit të brezave të rinj ishte pjesë organike e misionit të tij jetësor, sepse për të, liria pa dije ishte e paplotë, ndërsa dija pa liri e pamundur.

Sot, duke reflektuar mbi jetën dhe veprën e tij, mbetet detyrim moral ta mbajmë gjallë frymën e profesor Rifat Blakut, frymën e dijes së përgjegjshme, të guximit qytetar dhe të dashurisë së pakushtëzuar për atdheun.

Ai ishte më shumë se një profesor dhe më shumë se një veprimtar politik, ai ishte një prijës shpirtëror i kohës së tij, një figurë që bashkoi mendimin dhe veprimin në shërbim të lirisë./rajonipress/