Prof. Dr. Flamur Hyseni – një emër i konsoliduar i shkencës juridike dhe një prej figurave që i dha dimension akademik Gjilanit

Gjilan – Në jetën akademike dhe juridike të Kosovës, emrat që lënë gjurmë nuk maten vetëm me titujt që mbajnë, por me kontributin që japin në formimin e brezave, në zhvillimin e institucioneve dhe në pasurimin e mendimit shkencor. Në këtë kuadër, Prof. Dr. Flamur Hyseni, jurist, doktor i shkencave juridike dhe profesor universitar nga Gjilani, përfaqëson një prej profileve të spikatura të brezit të ri të akademikëve kosovarë në fushën kushtetuese dhe administrative.

Formimi i tij akademik është i lidhur ngushtë me Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ku ka përfunduar studimet juridike dhe më pas ka vijuar specializimin akademik në fushën e së drejtës. Dokumentet universitare dëshmojnë se Hyseni ka ndërtuar profilin e tij shkencor veçanërisht në fushën kushtetuese-administrative.

Një nga momentet më të rëndësishme të karrierës së tij akademike ishte mbrojtja e doktoraturës më 27 qershor 2018, në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës “Hasan Prishtina”. Tema e disertacionit të tij ishte “Ndikimi i procesit të integrimit evropian në sovranitetin shtetëror – analizë kushtetuese dhe krahasuese”, një temë me rëndësi të veçantë për zhvillimet juridike dhe institucionale të Kosovës në raport me proceset e integrimit evropian

Disertacioni u mbrojt para një komisioni të përbërë nga Prof. Dr. Osman Ismaili, kryetar, Prof. Asoc. Dr. Gjylieta Mushkolaj, anëtare, Prof. Asoc. Dr. Jeton Shasivari, anëtar i jashtëm nga Fakulteti Juridik i Universitetit të Evropës Juglindore në Tetovë, ndërsa mentor ishte Prof. Dr. Visar Morina.

Nga auditorët te ndërtimi i një institucioni universitar në Gjilan

Kontributi i Flamur Hysenit nuk është kufizuar vetëm në kërkimin shkencor dhe ligjërimin universitar. Ai ka qenë i përfshirë edhe në fazat e hershme të konsolidimit të arsimit të lartë publik në Gjilan.

Në dokumentet dhe komunikimet publike të Universitetit Publik “Kadri Zeka” dëshmohet angazhimi i tij si ligjërues në Fakultetin Juridik, ndërsa në periudha të ndryshme ka ligjëruar lëndë si Filozofia e së Drejtës, Metodologjia e Shkrimit Ligjor, Retorika dhe Shprehjet Juridike, Administrimi Lokal, si dhe Sistemi Gjyqësor dhe Profesionet e Lira në Republikën e Kosovës.

Një dokument institucional i vitit 2021 e evidenton Hysenin si Prof. Ass. Dr., me doktoraturë në shkencat juridike dhe me profil në fushën kushtetuese-administrative.

Për Gjilanin, ky angazhim ka një rëndësi të veçantë. Universiteti Publik “Kadri Zeka” nuk ishte thjesht krijimi i një institucioni të ri akademik, por një proces që kërkonte ndërtimin e strukturave, programeve, akteve normative dhe kapaciteteve akademike nga fillimi.

Në një reagim publik të vitit 2023, Hyseni ka folur pikërisht për këtë periudhë, duke kërkuar që në historikun e universitetit të mos harrohej kontributi i ekipit themelues dhe menaxhues të viteve të para. Në atë periudhë, ai ishte dekan i Fakultetit Juridik, si pjesë e ekipit që punoi në themelimin dhe konsolidimin fillestar të universitetit.

Ky angazhim është një dimension i rëndësishëm i profilit të tij: Hyseni nuk është marrë vetëm me ligjin si objekt studimi, por edhe me ndërtimin e institucioneve akademike ku ligji dhe shkenca juridike do të mësoheshin dhe zhvilloheshin.

Shkenca juridike si fushë hulumtimi dhe reflektimi

Fokusi i tij shkencor është i orientuar kryesisht drejt së drejtës kushtetuese dhe administrative, por shtrihet edhe në çështje që lidhen me funksionimin e institucioneve publike, sistemin e drejtësisë, proceset demokratike dhe raportin ndërmjet sovranitetit shtetëror dhe integrimit evropian.

Një dëshmi e rëndësishme për veprimtarinë e tij akademike është edhe bashkëautorësia me Prof. Asoc. Dr. Sadik Haxhiun në librin “Sistemi gjyqësor dhe profesionet e lira në Republikën e Kosovës”. Universiteti Publik “Kadri Zeka” dokumenton se Këshilli i Fakultetit Juridik ka miratuar botimin e kësaj vepre në vitin 2021.

Kjo vepër përfaqëson një tjetër dimension të angazhimit të Hysenit – përpjekjen që njohuritë juridike të mos mbeten vetëm në auditorë, por të artikulohen në forma të shkruara dhe profesionale që mund t’u shërbejnë studentëve, studiuesve dhe profesionistëve të fushës.

Profesor që lidhi akademinë me jetën publike

Përtej auditorëve universitarë, Flamur Hyseni është shfaqur edhe në hapësirën publike si zë i angazhuar në çështje që lidhen me institucionet, qeverisjen lokale dhe zhvillimin e arsimit të lartë në Gjilan.

Në vitin 2023, për shembull, ai reagoi publikisht për mënyrën se si ishte paraqitur historia e themelimit të Universitetit Publik të Gjilanit, duke argumentuar se kontributi i ekipit themelues duhej të ishte pjesë e kujtesës institucionale të universitetit.

Ky aspekt i veprimtarisë së tij tregon edhe një karakteristikë tjetër të profilit të tij: angazhimin për të dokumentuar dhe mbrojtur kujtesën institucionale.

Në një kohë kur institucionet e reja shpesh përballen me rrezikun e humbjes së historisë së tyre të hershme, kujtesa mbi njerëzit, proceset dhe vendimet që i kanë ndërtuar ato është pjesë e rëndësishme e kulturës akademike.

Një profesor që ka lënë gjurmë te studentët

Emri i Flamur Hysenit shfaqet në dokumente të ndryshme akademike të Fakultetit Juridik të UKZ-së, përfshirë rezultatet e provimeve dhe oraret e ligjëratave. Kjo dëshmon një angazhim të drejtpërdrejtë në procesin mësimor dhe në formimin e studentëve të drejtësisë.

Për një profesor universitar, ky është ndoshta një prej dimensioneve më të rëndësishme të profesionit: jo vetëm të prodhojë dije, por ta përcjellë atë te brezat e rinj dhe t’i përgatisë ata për një profesion ku përgjegjësia ndaj ligjit dhe shoqërisë është e jashtëzakonshme.

Një figurë e respektuar e Gjilanit

Prof. Dr. Flamur Hyseni sot mund të shihet si pjesë e atij brezi të profesionistëve gjilanas që e kanë ndërtuar karrierën mbi arsimimin, punën akademike, hulumtimin shkencor dhe angazhimin institucional.

Nga auditorët e Fakultetit Juridik të Universitetit të Prishtinës, te procesi i ndërtimit të Fakultetit Juridik në Universitetin Publik “Kadri Zeka”, nga doktoratura në fushën kushtetuese dhe integrimin evropian, te botimet dhe debatet publike, rruga e tij profesionale është e lidhur ngushtë me zhvillimin e mendimit juridik dhe akademik në Kosovë.

Pesha e një profesori nuk qëndron vetëm në titullin “Dr.” apo “Prof.”. Ajo matet me veprat që lë pas, me studentët që formon, me institucionet ku kontribuon dhe me idetë që mbeten pjesë e debatit shkencor.

Në këtë aspekt, Flamur Hyseni përfaqëson një profil akademik që e ka lidhur profesionin juridik me kërkimin shkencor, arsimin universitar dhe jetën institucionale të Gjilanit.

Dhe për një qytet si Gjilani, i cili ka nxjerrë ndër breza figura të rëndësishme të arsimit, kulturës, politikës dhe shkencës, kontributi i profesorëve dhe studiuesve të së drejtës mbetet pjesë e rëndësishme e identitetit të tij intelektual.

Prof. Dr. Flamur Hyseni është një prej emrave që dëshmon se Gjilani vazhdon të prodhojë kuadro të afta për të kontribuar jo vetëm në jetën lokale, por edhe në zhvillimin e shkencës juridike dhe institucioneve akademike të Kosovës.

Katër emra në themel të Universitetit Publik të Gjilanit

Në historinë e themelimit dhe konsolidimit të Universitetit Publik “Kadri Zeka” në Gjilan, një vend të veçantë zënë Qemajl Mustafa, Sabri Tahiri, Arben Dërmaku dhe Flamur Hyseni, të cilët, sipas kontributit të tyre në fazat e para të këtij procesi, mund të konsiderohen ndër figurat kryesore që vunë bazat e projektit universitar në Gjilan. Themelimi formal i universitetit u bë me vendimin e Qeverisë së Kosovës nr. 118/03, më 6 mars 2013, ndërsa vendimi u miratua nga Kuvendi i Kosovës më 30 maj të po atij viti.

“Gjurmë në shkencën juridike: Veprat dhe kontributi akademik i Prof. Dr. Flamur Hysenit”

1. “Opinione I” – Gjilan, 2012
   Autorë: Flamur Hyseni & Burim Haliti.
   Kjo vepër bashkautoriale figuron në referencat akademike të botimeve juridike dhe është e dokumentuar si botim i vitit 2012.
2. “Aspekte juridiko-filozofike të nocionit të lirisë dhe vlerës së saj” – Prishtinë, 2013
   Autor: Flamur Hyseni.
   Kjo është një prej veprave individuale të Hysenit të dokumentuara nga burimet e kohës. Në vitin 2013, libri është dhuruar edhe në Bibliotekën Ndërkomunale “Fan S. Noli” në Gjilan dhe në bibliotekën e Kolegjit “Gjilani”.
3. “Sistemi Gjyqësor në Republikën e Kosovës” – Gjilan, 2013
   Bashkautorë: Sadik Haxhiu & Flamur Hyseni.
   Libri ka 229 faqe dhe është botuar nga Fakulteti Juridik i Universitetit të Gjilanit “Kadri Zeka”. Vepra është përdorur edhe si literaturë bazë në programe universitare të drejtësisë.

Botimi është promovuar në Gjilan në dhjetor të vitit 2013 dhe është cilësuar si një kontribut për studentët e drejtësisë dhe profesionistët e fushës juridike

4. “Sistemi Gjyqësor dhe Profesionet e Lira në Republikën e Kosovës” – Gjilan, 2021
   Bashkautorë: Sadik Haxhiu & Flamur Hyseni.
   ISBN: 978-9951-9024-2-7.

Ky botim është veçanërisht i rëndësishëm në bibliografinë e tij. Këshilli i Fakultetit Juridik të Universitetit Publik “Kadri Zeka” e ka miratuar zyrtarisht botimin e veprës në vitin 2021, ndërsa recensentë janë caktuar Prof. Dr. Jusuf Zejneli dhe Doc. Dr. Argetim Saliu.

Punime shkencore

5. “Sovraniteti shtetëror sipas të drejtës kushtetuese kombëtare dhe evropiane” – 2015

Punimi është botuar në Revistën Shkencore REFORMA, nr. 2/2015, nën autorësinë e Flamur Hysenit. Tema lidhet drejtpërdrejt me një prej fushave qendrore të interesimit të tij shkencor: sovranitetin shtetëror, të drejtën kushtetuese dhe zhvillimet juridike evropiane.

6. “Unitary State in the Constitution of the Republic of Kosovo” – 2018

Ky është një prej punimeve ndërkombëtare më të dokumentuara të Hysenit. Është botuar në Acta Universitatis Danubius. Juridica, Vol. 14, No. 3 (2018), në faqet 204–213.

Punimi trajton karakterin unitar të Republikës së Kosovës dhe marrëdhënien ndërmjet strukturës kushtetuese, sovranitetit dhe elementeve të veçanta të organizimit territorial e institucional

Disertacioni i doktoratës

7. “Ndikimi i procesit të integrimit evropian në sovranitetin shtetëror – analizë kushtetuese dhe krahasuese”

Kjo është tema e disertacionit të doktoratës së Flamur Hysenit, të cilën ai e mbrojti më 27 qershor 2018 në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës “Hasan Prishtina”.

Komisioni vlerësues përbëhej nga Prof. Dr. Osman Ismaili, Prof. Asoc. Dr. Gjylieta Mushkolaj dhe Prof. Asoc. Dr. Jeton Shasivari, ndërsa mentor ishte Prof. Dr. Visar Morina.

Vepra më e re

8. “Shteti unitar në Kushtetutën e Republikës së Kosovës – Argumentet juridike pse nuk duhet të themelohet Asociacioni i komunave me shumicë serbe” – 2026

Ky është botimi më i ri që gjeta të dokumentuar. Libri është bërë publik në fillim të vitit 2026 dhe trajton nga perspektiva kushtetuese dhe juridike karakterin unitar të shtetit të Kosovës dhe çështjen e Asociacionit të komunave me shumicë serbe

Artikuj dhe shkrime të tjera

Veprimtaria e Hysenit nuk kufizohet vetëm në libra. Në burimet e disponueshme gjenden edhe punime të botuara në revista shkencore dhe materiale të konferencave.

Një shembull është punimi “Dimensioni juridik, tregtar dhe politik i MSA-së ndërmjet Kosovës dhe BE-së”, i bashkautorësuar me Burim Halitin dhe i botuar në kuadër të Revistës Rajonale të Shkencave Shoqërore REFORMA, nr. 4/2016, botim i veçantë i punimeve të Konferencës së V-të Shkencore Rajonale.

Gjithashtu, në vitet e fundit Hyseni ka vijuar me shkrime analitike dhe publicistike mbi Kushtetutën, demokracinë, institucionet dhe zhvillimet politike në Kosovë. Vetëm arkiva e tij në KOHA përmban një numër artikujsh, ndër të cilët “Kultura e normimit maksimal: Nga demokracia te juristokracia”, “Dekreti për shpërndarjen e Kuvendit” dhe “Keqkuptimi shqiptar i demokracisë”./rajonipress/