Një mostër gjaku mund të zbulojë disa lloje kanceri dhe sëmundje të rënda: Testi i ri që sjell ndryshim

Testi shumë i ndjeshëm i gjakut tregoi mundësi të jashtëzakonshme në zbulimin e njëkohshëm të disa sëmundjeve.

Shkencëtarët nga University of California (UCLA) kanë zhvilluar MethylScan, test gjaku shumë të ndjeshëm dhe me kosto të ulët, i cili në studimet fillestare ka treguar rezultate premtuese në zbulimin e njëkohshëm të disa llojeve të kancerit, sëmundjeve të mëlçisë dhe çrregullimeve sistemike të organeve. Studimi, i botuar në revistën prestigjioze Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), paraqet një hap të rëndësishëm drejt kontrollit gjithëpërfshirës të shëndetit.

Zbulimi i hershëm është tregues vendimtar për mbijetesën. Shkalla e mbijetesës është dukshëm më e lartë kur sëmundja malinje diagnostikohet në fazën e parë, para përhapjes në organe të tjera. Qëllimi ynë është të dallojmë shenjat e sëmundjes derisa ajo është ende në fazën me mundësi të lartë shërimi, thekson Jasmine Zhou, profesoreshë e patologjisë dhe mjekësisë laboratorike, si dhe hulumtuese udhëheqëse në UCLA Health Jonsson Comprehensive Cancer Center, transmeton Telegrafi.

Mekanizmi i veprimit – analiza e metilimit të cfDNA

Teknologjia MethylScan bazohet në analizën e ADN-së së lirë qarkulluese (cfDNA), fragmente të materialit gjenetik që qelizat i lëshojnë në qarkullimin e gjakut gjatë proceseve të vdekjes natyrore ose dëmtimit qelizor. Duke qenë se çdo organ në trup kontribuon vazhdimisht në fondin e cfDNA-së, serumi i gjakut shërben si rezervuar i sinjaleve molekulare që pasqyrojnë gjendjen fiziologjike dhe sëmundjet e organizmit.

Në vend të kërkimit të ndryshimeve të rralla gjenetike, që ishte standardi te biopsitë e mëparshme të lëngshme, ekipi nga UCLA është përqendruar te metilimi i ADN-së. Bëhet fjalë për ndryshime epigjenetike, shenja kimike që rregullojnë veprimtarinë e gjeneve. Modelet e metilimit janë të veçanta për inde të caktuara dhe pësojnë ndryshime karakteristike me shfaqjen e proceseve kancerogjene ose inflamatore.

Zvogëlimi i “zhurmës” dhe largimi përzgjedhës i fragmenteve të pametiluara

Sfida më e madhe në analizën e cfDNA-së është fakti se 80 deri në 90 për qind e fragmenteve në gjak burojnë nga qelizat e shëndetshme krijuese të gjakut, gjë që krijon nivel të lartë të “zhurmës” në prapavijë. Për të veçuar sinjalet me rëndësi, studiuesit kanë zhvilluar metodën e largimit përzgjedhës të fragmenteve të pametiluara, kryesisht me prejardhje nga gjaku, me ndihmën e enzimave të posaçme. Kjo teknikë mundëson pasurimin e mostrës me ADN të metiluar nga organet, duke ulur ndjeshëm nevojën për renditje të gjerë gjenetike.

Vlerësimi i testit është kryer në grup prej 1.061 pjesëmarrësish, duke përfshirë pacientë me:

Sëmundje malinje – kancer të mëlçisë, kancer të mushkërive, kancer të vezoreve dhe kancer të lukthit.
Sëmundje të mëlçisë – Hepatit B (HBV), hepatit C (HCV), sëmundje alkoolike të mëlçisë dhe çrregullim metabolik të mëlçisë (MASLD/MASH).
Ndryshime beninje – Nyja në mushkëri.
Zbulimi i kancerit dha rezultat kyç – u identifikuan 55 për qind e rasteve në fazë të hershme

Ndjeshmëria dhe saktësia – Me saktësi prej 98 për qind, testi identifikoi 63 për qind të rasteve të kancerit në të gjitha fazat, prej të cilave 55 për qind në fazë të hershme.

Kontrolli i karcinomës hepatocelulare – Te pacientët me rrezik të lartë që kanë cirrozë ose HBV, MethylScan zbuloi pothuajse 80 për qind të rasteve, me saktësi mbi 90 për qind.

Përcaktimi i vendndodhjes – Modelet e veçanta të metilimit mundësuan përcaktim të saktë të burimit anatomik të sinjalit, gjë me rëndësi të madhe për veprimet e mëtejshme mjekësore dhe diagnostikimin e orientuar.

MethylScan funksionon si një lloj “radari shëndetësor”. Duke analizuar sinjalet epigjenetike, ky test mund të dallojë stresin ose dëmtimin e organeve si mëlçia apo mushkëritë në fazë pa shenja klinike. Kjo qasje hap rrugën drejt mjekësisë së personalizuar, ku një mostër e vetme gjaku mund të jetë e mjaftueshme për zbulim të hershëm të kancerit dhe përcjellje të sëmundjeve kronike jo ngjitëse. /Telegrafi/