Muhamet Xhemajli – “Komandant Rebeli”, një ikonë e harruar e Luginës së Preshevës

Gjilan – Më 12 korrik 2005, Muhamet Xhemajli, i njohur me nofkën e luftës si “Rebeli”, u vra në mënyrë tinëzare në Gjilan. Ishte një nga figurat kyçe të UÇPMB-së, i patrembur dhe luftëtar i pashoq në të gjitha betejat. Ata që e njohën dhe luftuan pranë tij e përshkruajnë si një simbol të trimërisë dhe vendosmërisë. Por, edhe pas kaq vitesh, vrasja e tij mbetet e pahetuar dhe e padisponuar, pa asnjë përgjigje zyrtare për familjen e tij.

Bashkëshortja e tij, Enkelejda Xhemajli, së bashku me fëmijët, vazhdon ta kujtojë me mall dhe respekt të madh burrin dhe babanë e saj. Në një reagim për RajoniPress, ajo shprehu indinjatën e saj:

“Është një turp i madh që nuk përkujtohen dëshmorët. Është e padrejtë që ende nën emrin e Muhamet Xhemajlit përfitojnë matrapazët. I lutem Zotit që një ditë t’i ndëshkojë drejtësia këta dallaverxhinjë.”

Në rrjetet sociale, Enkelejda shkruan me emocion: “Edhe në përvjetorin tend asgjë nuk ndodhi, si gjithmonë shoqatat e dala nga lufta të harruan, bashkëfshatarët, vendlindja, shokët dhe shteti. Kjo është më e rëndë se vdekja. Por je krenar sepse ne, fëmijët e tu, të kujtojmë dhe të mbajmë në zemrat dhe mendjet tona. Pusho i qetë, të duam shumë, je i paharruar.”

Familjarët theksojnë se heshtja e institucioneve hetuese dhe politike në Kosovë, Luginë e Shqipëri është e papranueshme dhe e pashpjegueshme. Enkelejda Xhemajli shton:

“Asnjëherë nuk ka pasur gatishmëri që të ndriçohet rasti i Rebelit. Ai luftoi dhe punoi për një Luginë të pastër, me shqiptarë të sinqertë dhe të përkushtuar. Veprat e tij meritojnë më shumë vëmendje dhe njohje historike, sepse ai ishte i të gjithëve.”

Familja nuk humbet shpresën për drejtësi dhe vazhdon të kujtojë heroizmin e tij:

“Të kujtojmë me mall unë, bashkëshortja Enkelejda, djemtë Hedoni dhe Ramizi, dhe vajza Elona. Përpjekja jonë është të mbajmë gjallë kujtimin e burrit dhe babait tonë, edhe pse institucionet heshtin.”

“Ata që japin jetën për liri janë të pavdekshëm” – një mesazh që përçon trimëri dhe kujtim

Fjalët e bashkëshortes së tij, Enkelejdës Xhemaili, për ish-bashkëshortin e saj të vrarë, Muhamet Xhemajlin – i njohur si “Rebeli” – përmbajnë një thelb të thellë që shkon përtej kohës dhe mungesës fizike:

“Ata që japin jetën për liri janë të pavdekshëm”

Ky citat nuk është thjesht një shprehje emocionale e një bashkëshortjeje të dhimbshme, por një deklaratë universale për vlerën e sakrificës për të mirën e përbashkët. Ai përçon mesazhin se ata që sakrifikojnë jetën për liri dhe drejtësi nuk humbasin kurrë në kujtesën kolektive dhe historinë e komunitetit. Pavdekësia e tyre gjendet tek kujtesa e brezave, tek idealet që frymëzojnë dhe tek veprat që jetojnë përtej tyre.

Ndryshe Muhamet Xhemajli – Komandant Rebeli, mbetet një figurë ikonike e UÇPMB-së dhe një simbol i trimërisë së shqiptarëve të Luginës së Preshevës. Historia dhe kontributi i tij kërkojnë jo vetëm kujtim, por edhe njohje dhe drejtësi për atë që dha jetën për lirinë dhe të ardhmen e komunitetit të tij.

Emri i Muhamet Xhemajlit, i njohur në opinionin publik me pseudonimin “Komandant Rebeli”, mbetet i lidhur ngushtë me periudhën e pasluftës në Kosovë dhe me konfliktin e armatosur në Luginën e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit. Ai konsiderohet një nga figurat më të njohura të Ushtrisë Çlirimtare të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit (UÇPMB), një formacion i armatosur që veproi në vitet 1999–2001, në përpjekje për të adresuar çështjen e të drejtave të shqiptarëve në jug të Serbisë.

Gjatë veprimtarisë së tij, Xhemajli mbajti funksione komanduese në terren dhe njihej për qëndrimin e tij të ashpër, disiplinën operative dhe vendosmërinë në veprim. Bashkëluftëtarë dhe mbështetës e përshkruajnë atë si një komandant me autoritet, i cili kishte ndikim të drejtpërdrejtë në organizimin dhe drejtimin e njësive të UÇPMB-së në zona të caktuara operative. Përkrahësit e tij e shohin “Rebelin” si simbol të rezistencës dhe kundërshtimit ndaj diskriminimit institucional ndaj shqiptarëve të Luginës.

Pas përfundimit të konfliktit në Luginën e Preshevës dhe shpërbërjes së UÇPMB-së, Muhamet Xhemajli vazhdoi të ishte një emër i njohur në hapësirën publike. Vrasja e tij në Gjilan, në vitin 2005, në rrethana që edhe sot mbeten të paqarta, i dha figurës së tij një dimension tjetër – atë të një rasti të pazbardhur që vazhdon të ngjallë reagime, spekulime dhe kërkesa për drejtësi nga familjarë, ish-bashkëluftëtarë dhe shoqëria civile./rajonipress/