Mali i Zi në krizë politike dhe presion gjeopolitik

Nga Lisen Bashkurti – Zgjedhjet politike të 16 tetorit 2016 në Mal të Zi përfunduan me fitoren e partisë së udhëhequr nga Milo Gjukanoviqi. Gjukanoviqi njihet si lideri që bëri divorc me Millosheviqin gjatë Unionit Serbi-Mali i Zi, si njeriu që i priu referendumit për pavarësi të vendit të tij, si politikani që njohu pavarësinë e Kosovës, si personaliteti me konsistent pro BE-së dhe NATO-s. Mirëpo përgjatë këtij kursi politik dhe orientimi gjeopolitik, Gjukanoviqi dhe përkrahësit e tij kanë bërë shumë kundërshtarë brenda dhe jashtë vendit.

Brenda vendit kundërshtarët kryesorë janë serbët dhe mbështetësit e tyre që ishin kundër shpalljes së pavarësisë, kundër njohjes së Kosovës si dhe kundër orientimit pro Perëndimorë të Malit të Zi.

Jashtë vendit, kundërshtarët e Gjukanoviqit fillojnë nga Beogradi, ku bëjnë pjesë lobi millosheviçian, nacionalistët serbë, grupet e organizatat e cerna rukes, madje edhe vetë kisha Serbe.

Në nivele gjeopolitike, kohet e fundit Mali i Zi i pavarur po përballet me presionin në rritje direkt dhe indirekt të Rusisë së Putinit. Doktrina aktuale e Putinit ka rikthyer agresivisht vëmendjen drejt Ballkanit Perëndimor.

Në fokusin rus janë shtetet e dobëta si Bosnjë Hercegovina; shtetet në krizë si Maqedonia; shtetet dilematike si Mali i Zi; shtetet e reja e të brishta si Kosova. Në të gjitha këto shtete Rusia mbështetët kryesisht te faktorët etnik serb, tek aktorët politikë prorus si dhe te kisha serbe.

Situata aktuale kritike në Malin e Zi është pikërisht si rezultat i këtyre shkaqeve politike dhe gjeopolitike në Ballkanin Perëndimor. Pas zgjedhjeve të 16 tetorit 2016 kriza në Mal të Zi është përkeqësuar.

Kundërshtarët e pavarësisë dhe orientimit pro Perëndimorë kanë avancuar me tutje. Ato po synojnë eliminimin fizik të Gjukanoviqit me përpjekje metoda kriminale ose përmbysjen e tij në grushtshtet.

Gjukanoviqi sulmoi hapur segmente nga Beogradi me mbështetje ruse. Vetë kryeministri Vuçiq pranoi implikimin e grupeve kriminale nga Serbia në ngjarjet e Podgoricës. Nga ana tjetër Patriarku i Kishës Malazeze akuzoi Kishën Serbe për terrorizëm.

Për t’i hapur rrugë hetimeve, për ta ç’tensionuar situatën dhe njëkohësisht për të ruajtur stabilitetin dhe qeverisjen e vendit, Gjukanoviq kërkoi dorëheqje duke ia kaluar postin e kryeministrit tjetër kujt, brenda partisë së tij.

Ky veprim i Gjukanoviqit është mënjanim i përkohshëm i krizës së thellë që kalon Mali i Zi, por jo zgjidhje afatgjate e krizës. Republika e Malit të Zi është vendi i vogël i rëndësishëm i një gjeostrategjie të madhe. Por Republika e vogël nuk mund të përballët e vetme me tërë këtë koalicion të së keqes, që nisë nga Podgorica e shkon deri në Beograd e Moskë. Mbështetja për Malin e Zi lypet të vijë nga BE-ja, NATO-ja dhe ShBA-të. Nëse kjo mbështetje do të vonojë sot, nesër mund të jetë vonë.