Mobi Casa

Makfire Osmani Uzunaliq, primadona e Gjilanit dhe ikonë e arsimit e kulturës shqiptare

/ 3 minuta lexim
Uji Dea

Gjilan – Një nga figurat më të shquara të jetës kulturore dhe arsimore në Gjilan, Makfire Osmani Uzunaliq, mbetet simbol i emancipimit, përkushtimit dhe kontributit të palodhshëm ndër dekada.

Në një kohë kur zëri i gruas shqiptare shpesh mbetej në hije, Makfire Osmani Uzunaliq u shndërrua në një prej figurave që e theu këtë heshtje me dinjitet, guxim dhe vizion. Me një angazhim të pandërprerë ndër dekada, ajo nuk ishte vetëm dëshmitare e proceseve shoqërore, por aktore e tyre, duke u bërë zë i fuqishëm i integrimit, emancipimit dhe fuqizimit të gruas shqiptare.

Si përkrahëse dhe lobuese e çdo iniciative që lidhet me të drejtat e grave, ajo ka ndërtuar një trashëgimi që tejkalon kohën, duke lënë gjurmë të thella në ndërgjegjen shoqërore dhe në avancimin e barazisë gjinore në Kosovë.

E lindur në vitin 1939 në Gjilan, në një familje atdhetare dhe intelektuale, vajza e Emin Ramush Osmanit, ish-kryetar i Komunës së Gjilanit në vitet 1960–1963, ajo u formua në një frymë përparimtare që do ta shoqëronte gjatë gjithë jetës. Që në rininë e hershme, u dallua për angazhimin e saj në Shoqërinë Kulturo-Artistike “Drita”, ku u afirmua si aktore në skenën teatrore dhe si soliste në aktivitetet muzikore.

Në vitet ’50, ajo spikati si interpretuese e jashtëzakonshme e këngës “Krisi pushka”, duke lënë gjurmë në jetën artistike të kohës dhe duke u bërë një nga zërat më të njohur të skenës kulturore lokale. Përmes artit dhe prezencës së saj publike, ajo kontribuoi fuqishëm në thyerjen e paragjykimeve ndaj gruas shqiptare dhe në avancimin e rolit të saj në shoqëri.

Uji Dea

Paralelisht me artin, Makfire Osmani Uzunaliq ndërtoi një karrierë të pasur në arsim. Ajo filloi punën si mësimdhënëse që në moshën 16-vjeçare, në vitin 1956, për të vazhduar më tej shkollimin dhe për t’u kualifikuar si arsimtare e gjuhës dhe letërsisë shqipe. Ishte ndër 86 mësimdhënësit e parë të Normales së Gjilanit, duke dhënë kontribut të jashtëzakonshëm në edukimin e shumë brezave.

Për vite me radhë, ajo udhëhoqi institucionin parashkollor në Gjilan, ku ndikoi drejtpërdrejt në zhvillimin dhe avancimin e edukimit të hershëm. Veprimtaria e saj nuk u kufizua vetëm në arsim dhe kulturë, ajo ishte një zë i guximshëm në jetën shoqërore dhe politike, sidomos në periudha të vështira për vendin.

Edhe sot, në moshë të shtyrë, ajo vazhdon të jetë aktive në jetën publike si anëtare e strukturave të pensionistëve, duke kontribuar me ide dhe iniciativa për përmirësimin e pozitës së tyre në Gjilan dhe më gjerë në Kosovë.

Për kontributin e saj të çmuar, ajo është nderuar me një sërë çmimesh dhe titujsh, përfshirë “Ambasadore e Federatës Universale të Paqes” dhe “Gruaja e Artë e Republikës së Kosovës”.

Figura e Makfire Osmani Uzunaliq mbetet një ndër shtyllat më të forta të identitetit kulturor dhe arsimor të Gjilanit, një jetë e tërë në shërbim të dijes, artit dhe shoqërisë./rajonipress/