Jonuz Fetahaj si figurë qendrore e gazetarisë dhe krijimtarisë shqiptare në Luginën e Preshevës

Gjilan – Në historinë e gazetarisë dhe krijimtarisë letrare shqiptare në Luginën e Preshevës, emri i Jonuz Fetahajt zë një vend të veçantë. Gazetar, shkrimtar dhe krijues i palodhur, Fetahaj përfaqëson figurën e intelektualit që e kuptoi fjalën si mision dhe shkrimin si përgjegjësi morale ndaj kohës dhe popullit të tij.

Ka njerëz që e jetojnë historinë dhe ka të tjerë që e shkruajnë atë. Jonuz Fetahaj i përket atij brezi intelektualësh që e kuptoi se fjala nuk është vetëm mjet shprehjeje, por akt përgjegjësie dhe qëndrese.

Në një hapësirë ku identiteti shqiptar është vënë vazhdimisht në provë, ai e shndërroi shkrimin në mburojë kulturore, gazetarinë në ndërgjegje publike dhe krijimtarinë letrare në dëshmi të qëndrueshmërisë shpirtërore të një populli që refuzoi të heshtë. Në Luginën e Preshevës, aty ku fjala shqiptare ka qenë shpesh e rrezikuar, Jonuz Fetahaj e mbajti gjallë zërin, kujtesën dhe dinjitetin kombëtar.

I lindur në Rahovicë të Preshevës, Jonuz Fetahaj u formua dhe veproi në rrethana historike e politike të ndërlikuara, ku ruajtja e identitetit kombëtar, e gjuhës shqipe dhe e kulturës ishte një akt rezistence.

Që në hapat e parë të angazhimit të tij profesional, ai u dallua për qasjen serioze ndaj gazetarisë, për etikën e fjalës së shkruar dhe për guximin qytetar për të thënë të vërtetën edhe në kohë presionesh.

Veprimtaria e tij publicistike dhe redaktoriale lidhet me disa nga organet më të rëndësishme të shtypit shqiptar, ku ai kontribuoi si gazetar, redaktor dhe drejtues. Përmes shkrimeve të tij, Fetahaj trajtoi tema të ndjeshme shoqërore, kulturore dhe kombëtare, duke mbajtur gjithmonë një qëndrim të matur, por të qartë në mbrojtje të interesit shqiptar. Gazetaria e tij nuk ishte thjesht informuese, por edukuese dhe formuese e opinionit publik.

Paralelisht me gazetarinë, Jonuz Fetahaj kultivoi edhe krijimtarinë letrare. Në poezinë dhe prozën e tij gërshetohen ndjeshmëria njerëzore, kujtesa kolektive dhe realiteti i vështirë i shqiptarëve të Luginës së Preshevës.

Shkrimet e tij shpesh bartin tone reflektuese, por edhe revoltë të heshtur, duke i dhënë letërsisë një funksion të qartë shoqëror. Përmes fjalës artistike, ai ka ruajtur dhe përcjellë përvojën historike, dhimbjen, shpresën dhe qëndrueshmërinë e komunitetit të tij.

Jonuz Fetahaj ka qenë gjithashtu një figurë aktive në jetën kulturore, duke marrë pjesë në orë letrare, promovime librash, debate kulturore dhe aktivitete që synonin afirmimin e krijuesve shqiptarë. Roli i tij si komentues, vlerësues dhe mbështetës i brezave të rinj e ka bërë atë një autoritet moral në rrethet letrare dhe gazetareske.

Pavarësisht sfidave personale dhe profesionale, Fetahaj mbeti besnik ndaj parimeve të tij: ndershmërisë intelektuale, fjalës së lirë dhe përkushtimit ndaj kulturës shqiptare. Ai nuk e përdori kurrë penën për përfitime personale, por për të ndërtuar ura komunikimi, për të dokumentuar kohën dhe për të ruajtur kujtesën historike.

Sot, Jonuz Fetahaj konsiderohet një nga zërat e rëndësishëm të gazetarisë dhe krijimtarisë shqiptare në Preshevë dhe më gjerë. Kontributi i tij mbetet dëshmi se fjala e shkruar, kur buron nga përgjegjësia dhe dashuria për atdheun, ka forcën të mbijetojë kohën dhe të mbrojë identitetin e një populli./rajonipress/