Mobi Casa

Izet Kallaba, kompozitori që i dha shpirt muzikës shqiptare dhe ngriti breza artistësh në Kosovë

/ 8 minuta lexim
FIDANISHTJA

Gjilan – Në historinë e muzikës artistike shqiptare në Kosovë, emri i Izet Kallaba zë një vend të veçantë si krijues, pedagog, dirigjent dhe themelues i një tradite të mirëfilltë muzikore që vazhdon të jetojë përmes brezave. Ai është një nga ata artistë që nuk e ndërtoi krijimtarinë vetëm mbi nota e tinguj, por mbi ndjenjën, identitetin dhe frymën kombëtare, duke e shndërruar muzikën në kujtesë kulturore dhe emocionale të një kohe të tërë.

Krijimtaria e tij është e gjerë dhe shumëdimensionale: këngë të muzikës së lehtë, këngë popullore të stilizuara, kompozime korale, orkestrale, balada patriotike dhe këngë për fëmijë, të cilat për dekada me radhë janë interpretuar në festivale, skena artistike dhe manifestime kulturore në Kosovë dhe më gjerë.

Veprat e tij janë shpërblyer me çmime të para, të dyta, mirënjohje dhe diploma në festivalet më të rëndësishme muzikore shqiptare.

I lindur më 12 mars 1950 në Roganë të Dardanës, Izet Kallaba u rrit në një familje ku muzika ishte pjesë e jetës së përditshme. Babai i tij, Xhemail Kallaba, njihej si këngëtar me zë të fuqishëm tenori dhe dashuria për tingullin, melodinë dhe këngën kaloi natyrshëm te djali i tij. Që në moshë të hershme, Izeti e ndiente muzikën si pjesë të frymëmarrjes së jetës.

“Fryma që hynte nëpër gjethe më dukej e dukshme”, kujton ai. “Notat e erës së harlisur nëpër pemë nuk i përcaktoja dot, por diçka e pathënë më shtynte drejt asaj fryme, drejt asaj muzike të natyrës.”

Shkollën fillore e kreu në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme të Muzikës në Prizren. Më pas vazhdoi studimet në Akademinë e Muzikës në Universitetin e Sarajevës në drejtimin e Pedagogjisë Artistike, ku u njoh me botën e muzikës klasike dhe bashkëkohore, me kompozitorë, dirigjentë dhe muzikologë të njohur të kohës. Studimet i përmbylli në Akademinë e Muzikës në Prishtinë, duke marrë titullin Profesor i Kulturës Muzikore.

Karriera e tij pedagogjike nisi në vitin 1969 në shkollën fillore të Bresalcit. Pas kësaj periudhe punoi në Gjimnazin “9 Maji” në Dardanë, ndërsa prej vitit 1975 në Gjimnazin “Zenel Hajdini” në Gjilan. Nga viti 1980 deri më 2009 ishte profesor në Shkollën e Mesme të Muzikës në Gjilan, institucion ku la gjurmë të pashlyeshme në edukimin artistik të brezave të rinj.

Izet Kallaba, themelues i traditës muzikore dhe arkitekt i arsimit artistik në Gjilan

Ai konsiderohet ndër themeluesit kryesorë të arsimit muzikor institucional në Gjilan. Ishte udhëheqës i seksionit të violinës, dirigjent i korit dhe orkestrës së shkollës, organizator i aktiviteteve kulturore dhe një nga kontribuuesit kryesorë në zhvillimin e muzikës korale dhe orkestrale në Kosovë.

Nën drejtimin e tij u hapën dhe u zhvilluan seksione të rëndësishme instrumentale për violinë, piano, fizarmonikë dhe instrumente frymore, ndërsa shumë prej nxënësve të tij sot janë pjesë e institucioneve profesionale muzikore, përfshirë edhe Filharmoninë e Kosovës.

Kontributi i tij në jetën kulturore lidhet ngushtë edhe me manifestimin tradicional Flaka e Janarit, ku ishte një nga themeluesit dhe promotorët kryesorë të frymës artistike dhe patriotike që ky manifestim bart ndër vite.

Krijimtaria muzikore e Izet Kallabës është një mozaik emocionesh, motivesh kombëtare dhe ndjeshmërie poetike. Bashkëpunimet e tij me poetë të njohur shqiptarë si Ali Asllani, Lasgush Poradeci, Esat Mekuli, Ali Podrimja, Rifat Kukaj dhe shumë autorë të tjerë, i dhanë kompozimeve të tij një dimension të veçantë artistik dhe estetik.

Në festivalin “Akordet e Kosovës” të vitit 1984 fitoi çmimin e parë me kompozimin “Vallja e luleve”, ndërsa në festivalin “Gjakova ’83” u nderua me çmimin e dytë për këngën “Vajzat heqin valle”. Kompozime të tjera si “A e dije”, kushtuar Jusuf e Bardhosh Gërvallës dhe Kadri Zekës, “Dëshmorit në kufi”, kushtuar Agim Ramadanit, “Këngë për Metush Krasniqin”, “Republikës”, “Nëntori i tretë”, “Vajtojcat e Rekës” dhe dhjetëra vepra të tjera mbeten pjesë e rëndësishme e fondit muzikor shqiptar.

Muzika e Izet Kallabës, tinguj që bartin kujtesë, dashuri dhe shpirt kombëtar

Në muzikën e tij gërshetohen patriotizmi, dashuria, kujtesa historike dhe ndjenja njerëzore. Këngët e tij nuk janë vetëm kompozime melodike; ato janë rrëfime artistike që prekin kujtesën kolektive dhe emocionin estetik të dëgjuesit.

Përveç krijimtarisë artistike, Izet Kallaba ndërtoi edhe një familje të tërë artistësh. Bashkëshortja e tij, Safetja, edukatore e diplomuar, ka qenë mbështetja më e madhe e jetës dhe krijimtarisë së tij. Fëmijët e tyre – Mrika, Albulena, Arta, Hana dhe Korabi, ndoqën rrugën e artit dhe muzikës, duke studiuar në akademi prestigjioze dhe duke u bërë pjesë e jetës muzikore e artistike në Kosovë dhe jashtë saj.

Vajzat e tij u dalluan në piano, violinë, regji teatrore dhe muzikë moderne, ndërsa djali, Korabi, u afirmua si kitarist dhe pedagog muzike. Familja Kallaba sot përfaqëson një model të rrallë të trashëgimisë artistike shqiptare, ku arti dhe edukimi jetojnë në harmoni të plotë.

Për dekada të tëra, Izet Kallaba mbeti njeriu që i dha frymë muzikës në Gjilan dhe më gjerë. Ai nuk ishte vetëm kompozitor apo profesor muzike; ai ishte ndërtues institucionesh, kultivues talentësh dhe krijues i një identiteti artistik që vazhdon të jetojë në skenën muzikore shqiptare.

Veprat e tij “Tingujt e Artë” dhe “Frymë Atdhedashurie”, së bashku me qindra kompozime e interpretime, dëshmojnë për një jetë të tërë të përkushtuar ndaj artit, edukimit dhe kulturës kombëtare.

Në një kohë kur arti shpesh humbet në zhurmën e përditshmërisë, krijimtaria e Izet Kallabës mbetet dëshmi se muzika e vërtetë lind nga shpirti, kujtesa dhe dashuria për vendin.

Izet Kallaba, pedagog, dirigjent dhe themelues i traditës muzikore në Gjilan

Izet Kallaba është një ndër emrat më të rëndësishëm të arsimit dhe krijimtarisë muzikore në Gjilan dhe më gjerë në Kosovë. I njohur si pedagog i muzikës, instrumentist në violinë, dirigjent koral dhe orkestral, ai ka dhënë kontribut të jashtëzakonshëm në themelimin dhe zhvillimin institucional të arsimit muzikor, si dhe në afirmimin e muzikës artistike shqiptare në festivale e manifestime kulturore.

UBT

Arsimimi

Kallaba kreu studimet e larta në drejtimin Pedagogji Muzikore në Sarajevë, ndërsa më pas diplomoi në Akademinë e Muzikës në Prishtinë, duke fituar titullin Profesor i Kulturës Muzikore. Formimi i tij profesional ndërthur përvojën pedagogjike me njohuritë artistike në interpretim dhe kompozim muzikor.

Përvoja profesionale dhe artistike

Nga viti 1979 deri më 2013, Izet Kallaba veproi si pedagog, dirigjent dhe organizator kulturor në Shkollën e Muzikës në Gjilan, ku ishte ndër themeluesit kryesorë të saj në vitet 1978/79.

Në këtë institucion ai: udhëhoqi seksionin e violinës, drejtoi korin dhe orkestrën shkollore, organizoi aktivitete të shumta artistike e kulturore, kontribuoi në manifestime kombëtare si Flaka e Janarit, edukoi gjenerata të tëra muzikantësh profesionistë.

Kontributi në zhvillimin institucional të muzikës

Puna e Izet Kallabës nuk u kufizua vetëm në mësimdhënie. Ai ishte ndër figurat kyçe në zgjerimin dhe avancimin e arsimit muzikor në Gjilan dhe Kosovë.

Kontributet e tij përfshijnë:

hapjen dhe zhvillimin e seksioneve instrumentale për violinë, piano dhe fizarmonikë,
zgjerimin e shkollës me instrumente frymore të drurit si flauti, klarineta dhe oboe,
iniciimin e seksioneve të instrumenteve frymore të tunxhit gjatë viteve 2000-2010,
krijimin e orkestrës frymore, përgatitjen e instrumentistëve që sot janë pjesë e Filharmonia e Kosovës.

Aftësitë profesionale

Izet Kallaba shquhet për: pedagogji muzikore, dirigjim koral dhe orkestral, interpretim në violinë, kompozim muzikor, organizim të aktiviteteve kulturore dhe artistike, komunikim të avancuar pedagogjik dhe bashkëpunim institucional.

Arritje dhe çmime

Puna dhe krijimtaria e tij janë vlerësuar me çmime të rëndësishme në festivale muzikore shqiptare.

Ndër më të rëndësishmet janë:

Çmimi i parë në Akordet e Kosovës më 1984 me këngën “Vallja e Luleve”,
Çmimi i dytë në Festivalin e Gjakovës më 1982 me kompozimin “Vajzat heqin valle”,
Çmimi i parë më 1996 për këngën “Ninula Aktuale”.

Botime dhe krijimtari

Përveç veprimtarisë pedagogjike e kompozicionale, Izet Kallaba ka botuar edhe:

“Tingujt e Artë” – përmbledhje kompozimesh muzikore,
“Frymë Atdhe-dashurie” – përmbledhje poetike.

Trashëgimia artistike

Figura e Izet Kallabës mbetet e lidhur ngushtë me historinë e zhvillimit të muzikës në Gjilan. Përmes punës së tij si pedagog, dirigjent, kompozitor dhe edukator, ai ka ndikuar në formimin artistik të shumë brezave dhe ka lënë gjurmë të rëndësishme në kulturën muzikore shqiptare./rajonipress/