Hajredin Kuçi, arkitekt i Kushtetutës së Kosovës dhe formues i brezave në kohët më të vështira

Gjilan – Në historinë e shtetndërtimit të Kosovës, pak figura kanë lënë gjurmë kaq të thella dhe shumëdimensionale sa prof. dr. Hajredin Kuçi. Jurist i formuar, profesor universitar, shkrues i Kushtetutës së Republikës së Kosovës dhe një nga bartësit kryesorë të përgjegjësive shtetërore në periudhat më vendimtare për vendin, Kuçi mbetet një profil i jashtëzakonshëm i dijes, përkushtimit dhe qëndrueshmërisë institucionale.

Në një kohë kur Kosova kishte nevojë për mendje të ftohta, vizion institucional dhe guxim intelektual, në skenën publike doli Hajredin Kuçi, politikan i kalibrit evropian, jurist i formuar dhe arkitekt i shtetndërtimit modern. Ai nuk ishte thjesht pjesë e pushtetit, por një nga njerëzit që e ndërtuan pushtetin, që i dhanë formë institucioneve dhe i vendosën themelet juridike e politike të Republikës së Kosovës. Me aftësi të thella profesionale, kulturë të lartë shtetërore dhe përvojë akademike solide, Kuçi ishte ndër figurat që e fuqizuan shtetin e Kosovës në të gjitha drejtimet nga kushtetuta, te drejtësia, e deri te marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë.

Njeri i dijes në kohën e okupimit

Në vitet e okupimit dhe represionit sistematik ndaj shqiptarëve të Kosovës, Hajredin Kuçi ishte pjesë e atij brezi intelektualësh që nuk u tërhoqën nga arsimi dhe dija. Në rrethana të jashtëzakonshme, kur universiteti ishte një akt rezistence, ai kontribuoi në ruajtjen dhe zhvillimin e mendimit juridik shqiptar, duke punuar në formimin e kuadrove që sot janë shtylla të institucioneve të Kosovës.

Si profesor universitar, Kuçi ka nxjerrë dhjetëra breza juristësh, gjyqtarësh, prokurorësh dhe akademikësh, të cilët sot shërbejnë në administratën publike, sistemin e drejtësisë dhe institucionet ndërkombëtare. Për studentët e tij, ai ishte dhe mbetet një profesor rigoroz, por i drejtë, i qartë në parime dhe i palëkundur në etikën profesionale.

Shkrues i Kushtetutës dhe shtyllë e shtetndërtimit

Roli i Hajredin Kuçit në procesin e hartimit të Kushtetutës së Republikës së Kosovës e rendit atë ndër figurat kyçe të arkitekturës juridike të shtetit. Si anëtar i komisioneve kushtetuese dhe si ekspert i së drejtës, ai kontribuoi drejtpërdrejt në ndërtimin e bazës ligjore mbi të cilën funksionon sot shteti i Kosovës.

Më vonë, si zëvendëskryeministër dhe ministër i Drejtësisë, Kuçi mbajti përgjegjësi të rënda në një periudhë delikate të konsolidimit institucional, duke qenë pjesë e dialogut me faktorin ndërkombëtar dhe e reformave në sistemin e drejtësisë.

Një figurë që ka ngjallur debat, por jo harresë

Vitet e fundit, emri i tij është përfshirë edhe në procese gjyqësore ndërkombëtare, të cilat mbështetësit dhe një pjesë e gjerë e opinionit publik në Kosovë i konsiderojnë si të montuara dhe politikisht të motivuara, duke i parë si përpjekje për të rishkruar historinë dhe për të relativizuar luftën çlirimtare dhe kontributin e elitës politike e akademike të pasluftës.

Vetë Kuçi ka deklaruar pafajësinë e tij dhe ka theksuar se e sheh këtë proces si sfidë personale dhe profesionale, por jo si njollë mbi veprën e tij akademike dhe shtetformuese.

Trashëgimia që mbetet

Pavarësisht zhvillimeve aktuale, një gjë mbetet e pamohueshme: Hajredin Kuçi është një nga mendjet juridike që ka ndikuar drejtpërdrejt në ndërtimin e Kosovës moderne. Kontributi i tij në arsim, në drejtësi dhe në shtetndërtim është pjesë e historisë institucionale të vendit.

Në një shoqëri që shpesh harron shpejt, vepra e Kuçit vazhdon të flasë përmes Kushtetutës, përmes brezave që ai ka formuar dhe përmes institucioneve që sot funksionojnë mbi themelet e dijes dhe sakrificës së një kohe të vështirë./rajonipress/