Gjilani i vjetër, aty ku koha ndalet dhe nostalgjia flet
Gjilan – Një fotografi nga e kaluara, një qytet plot kujtime dhe një histori që vazhdon të jetojë në zemrat e gjilanasve. Ka fotografi që nuk janë thjesht pamje të së kaluarës, por dritare përmes të cilave rikthehemi në kohë. E tillë është edhe kjo fotografi e Gjilanit të vjetër, e cila sjell para nesh një copëz të historisë së qytetit dhe zgjon kujtime që vitet nuk kanë mundur t’i fshijnë.
Aty ku dikur frymonte Gjilani i një kohe tjetër, sot mbetet nostalgjia për një qytet që ka ndryshuar bashkë me brezat. Çdo pamje e vjetër bart me vete gjurmët e jetës së përditshme, të njerëzve që ecën nëpër rrugët e tij, të bisedave që mbushnin hapësirat publike dhe të momenteve të thjeshta që, pa e kuptuar, do të shndërroheshin në kujtime të çmuara.
Për shumë gjilanas, këto pamje janë më shumë se histori. Janë pjesë e fëmijërisë, e rinisë dhe e një kohe kur qyteti kishte ritmin, pamjen dhe shpirtin e vet. Janë kujtime që rikthehen përmes një fotografie, duke sjellë mall për njerëzit, vendet dhe ditët që nuk kthehen më.
Gjilani i dikurshëm, një trashëgimi që jeton në kujtesë
Sipas të dhënave historike të publikuara nga Komuna e Gjilanit, vendbanimi përmendet që nga shekulli XIV, ndërsa zhvillimi i tij si qendër urbane lidhet kryesisht me gjysmën e dytë të shekullit XVIII. Gjilani i vjetër karakterizohej nga çarshia tradicionale, dyqanet e vogla, zejet, shtëpitë karakteristike, xhamitë, krojet dhe hamamet, të cilat i jepnin qytetit identitetin e tij të veçantë.
Me kalimin e viteve, shumë nga këto gjurmë të së kaluarës kanë ndryshuar ose janë zhdukur, ndërsa qyteti është zhvilluar dhe ka marrë një pamje të re. Megjithatë, historia e tij nuk jeton vetëm në dokumente dhe ndërtesa të vjetra, por edhe në kujtesën kolektive të qytetarëve.
Edhe Parku i Qytetit, si një hapësirë e lidhur me jetën e përditshme të gjilanasve, mbart kujtime të brezave të tërë. Në gjelbërimin e tij, në shtigjet ku njerëzit shëtisnin dhe në takimet e dikurshme, shumë qytetarë gjejnë ende një pjesë të jetës së tyre.
Në fund, kjo fotografi na kujton se qytetet nuk ndërtohen vetëm me rrugë e ndërtesa. Ato ndërtohen edhe me kujtime, me histori njerëzore dhe me dashurinë që banorët ruajnë për vendlindjen e tyre.
Gjilani i vjetër mund të jetë larg në kohë, por jo në kujtesë. Sepse disa pamje plaken, disa ndërtesa zhduken, por nostalgjia për qytetin e dikurshëm mbetet e gjallë, si një histori që çdo brez ia tregon tjetrit./rajonipress/

