Aeroporti i Vlorës në udhëkryq: Përplasja me MABCO rrezikon arbitrazhin ndërkombëtar dhe teston besueshmërinë e Shqipërisë përballë investitorëve

Vendimi i Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë për të ndërmarrë procedurat për ndërprerjen e kontratës me kompaninë MABCO Constructions SA, investitore në projektin e Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës, po ngre pikëpyetje serioze mbi sigurinë juridike të investimeve strategjike dhe ekspozimin e mundshëm financiar të shtetit shqiptar në arbitrazhin ndërkombëtar. Për një kompani me reputacion ndërkombëtar dhe përvojë në realizimin e projekteve të mëdha infrastrukturore, zhvillimet e fundit në Shqipëri përbëjnë një situatë të pazakontë, e cila, sipas qëndrimit të kompanisë, cenon standardet e mbrojtjes së investimeve dhe parimet e shtetit të së drejtës.

Sipas argumenteve të paraqitura nga MABCO, kompania ka siguruar vendime gjyqësore në favor të së drejtës së saj për akses në kantier, deri në nivelin e Gjykatës së Lartë. Megjithatë, pretendon se bllokimi i vazhdueshëm i punimeve dhe pamundësia për të hyrë në zonën e projektit kanë penguar përfundimin e fazave kritike të ndërtimit dhe procesin e certifikimit. Nëse këto pretendime provohen në arbitrazh, ato mund të përbëjnë elemente me peshë në vlerësimin e përgjegjësisë kontraktore dhe institucionale.

Kriza e Aeroportit të Vlorës: Pasiguria ligjore që mund t’i kushtojë shtrenjtë shtetit shqiptar

Në planin juridik, ndërprerja e njëanshme e kontratës për një investim strategjik me një ekspozim financiar që kompania e vlerëson në mbi 320 milionë euro mund të hapë një konflikt kompleks ndërkombëtar, duke u mbështetur edhe në dispozitat e marrëveshjeve për mbrojtjen reciproke të investimeve. Për më tepër, fakti që investitori deklaron se është njohur fillimisht me vendimin përmes raportimeve mediatike dhe jo përmes një komunikimi zyrtar institucional, ngre shqetësime mbi standardet procedurale dhe transparencën administrative.

Një arbitrazh i mundshëm nuk do të kufizohej domosdoshmërisht vetëm në vlerën e investimit të deklaruar. Në raste të tilla, pretendimet mund të përfshijnë edhe fitimin e munguar, dëmet e pretenduara ndaj aseteve, kostot e financimit dhe shpenzimet ligjore, duke krijuar një ekspozim potencialisht shumë më të madh për financat publike. Çdo detyrim eventual do të rëndonte mbi buxhetin e shtetit dhe, në fund të fundit, mbi taksapaguesit shqiptarë.

Përtej konfliktit kontraktor, çështja e Aeroportit të Vlorës përbën një provë të rëndësishme për klimën e investimeve në Shqipëri. Mënyra se si institucionet administrojnë marrëdhëniet me investitorët strategjikë dhe respektojnë garancitë ligjore do të ndikojë jo vetëm në rezultatin e kësaj përplasjeje, por edhe në perceptimin e investitorëve të huaj për sigurinë juridike dhe besueshmërinë institucionale të vendit.rajonipress/
/