Shyqeri Sahatçiu, 78-vjeçari që sfidon kohën – mjeshtri gjilanas që ende punon me syrin si shigjetë
Gjilan – Mbi gjashtë dekada në shërbim të një zanati që kërkon durim, përkushtim dhe precizitet. Në moshën 78-vjeçare, Shyqeri Sahatçiu vazhdon të punojë në dyqanin e tij në Gjilan, duke dëshmuar se mjeshtëria nuk njeh moshë dhe se dashuria për zanatin nuk shuhet me kalimin e viteve.
Në zemër të Gjilanit, aty ku koha matet me sekonda, minuta e orë, gjendet një mjeshtër që një pjesë të madhe të jetës ia kushtoi pikërisht matjes së saj. Ai është Shyqeri Sahatçiu, njëri prej zejtarëve të njohur të qytetit, i cili edhe sot, në moshën 78-vjeçare, vazhdon të ushtrojë profesionin që e dashuroi që në fëmijëri.
Për Shyqeriun, ora nuk është thjesht një mekanizëm me akrepa dhe dhëmbëzorë. Ajo është një botë e tërë, ku çdo pjesë ka rëndësinë e vet dhe ku edhe defekti më i vogël kërkon vëmendje, përvojë dhe dorë të sigurt. E në këtë drejtim, vitet duket se nuk ia kanë zbehur aspak mjeshtërinë. Ai ende e ka syrin si shigjetë, duke dalluar me një shikim detaje që për shumëkënd janë pothuajse të padukshme.
Daja Shyq, 78 vjeç dhe me syrin si shigjetë – mjeshtri nga Llashtica që ende nuk e ndal kohën në Gjilan
Në Gjilan, emri i tij ndoshta nuk u thotë të gjithëve aq sa nofka me të cilën e njeh pothuajse secili: Daja Shyq. I lindur në Llashticë, por i lidhur ngushtë me jetën dhe njerëzit e Gjilanit, Shyqeri Sahatçiu është një prej atyre zejtarëve që nuk e kanë parë kurrë zanatin vetëm si burim jetese, por si dashuri, pasion dhe pjesë të pandashme të identitetit të tyre. Sot, në moshën 78-vjeçare, ai vazhdon të punojë me të njëjtin përkushtim, me shikim të mprehtë, duar të sigurta dhe energjinë e një 15-vjeçari.
Për Dajën Shyq, puna nuk është ndalur asnjëherë. Mosha 78-vjeçare nuk e ka larguar nga dyqani, as nga mekanizmat e vegjël të orëve që i njeh aq mirë. Përkundrazi, ai vazhdon të shërbejë klientët, t’i presë me afërsi e buzëqeshje dhe t’u kushtojë vëmendje sikur të ishte në fillimet e karrierës së tij. Thotë se ende sheh mirë, punon aktivisht dhe nuk e ndien veten të shkëputur nga zanati që e ka shoqëruar pothuajse gjatë gjithë jetës.
Por ajo që e bën Dajën Shyq të veçantë nuk është vetëm mjeshtëria në riparimin e orëve. Është edhe lidhja e tij me njerëzit, dashuria për orët e vjetra dhe kujdesi i veçantë me të cilin ruan gjurmët e trashëgimisë së Gjilanit. Për të, një orë e vjetër nuk është thjesht një objekt që ka pushuar së punuari, por një copë histori që meriton të ruhet.
Me pasion të veçantë i mbledh, i mirëmban dhe i vlerëson orët e vjetra, duke i trajtuar me një kujdes që rrallë mund të gjendet në kohën e sotme. Ai e ruan me krenari këtë trashëgimi dhe e bën me një përkushtim që dëshmon se zejtarët e vërtetë nuk punojnë vetëm me duar, por edhe me zemër.
Për Dajën Shyq, koha vazhdon të ecë, orët vazhdojnë të riparohen, klientët vazhdojnë të trokasin, ndërsa pasioni i tij mbetet po ai i ditës së parë.
Një dashuri që nisi në moshën 12-vjeçare
Rrugëtimi i tij në këtë profesion nisi që në moshën 12-vjeçare. Ishte pikërisht atëherë kur filloi të krijonte lidhjen e veçantë me orët, mekanizmat e tyre dhe botën e ndërlikuar që fshihet brenda një ore të vogël.
Me kalimin e viteve, pasioni u shndërrua në profesion, ndërsa përvoja e tij u thellua edhe më shumë gjatë qëndrimit në Zvicër, ku përvetësoi dhe avancoi njohuritë në këtë zeje. Nga atje u kthye me pajisje dhe aparatura profesionale, të cilat i shërbyen për pastrimin, mirëmbajtjen dhe riparimin e orëve.
Në vitin 1970, Shyqeri Sahatçiu hapi dyqanin e tij të vogël në qendër të Gjilanit. Që nga ajo kohë, dyqani u bë një adresë e njohur për qytetarët që kishin nevojë për duart e një mjeshtri të vërtetë.
Madje, edhe mbiemri Sahatçiu lidhet me këtë dashuri për profesionin. Ai e mori këtë mbiemër në shenjë të lidhjes së veçantë me zanatin e orëndreqësit.
Mjeshtëria që nuk dorëzohet para kohës
Për më shumë se pesë dekada, në duart e tij kanë kaluar mijëra orë të llojeve të ndryshme, nga ato mekanike e klasike deri te modelet moderne digjitale.
Ky profesion kërkon jo vetëm njohuri teknike, por edhe durim të jashtëzakonshëm, përqendrim dhe precizitet. Një pjesë e vogël, një sustë apo një dhëmbëzor mund të bëjë dallimin mes një ore që punon dhe një mekanizmi të ndalur.
Megjithëse vitet kanë kaluar dhe teknologjia ka ndryshuar, Shyqeriu nuk është dorëzuar para kohës. Edhe pse ka dalë në pension, ai vazhdon të jetë aktiv në dyqanin e tij, duke ruajtur gjallë një zanat që sot gjithnjë e më pak të rinj zgjedhin ta ushtrojnë.
Përveç orëve, ai ka ofruar edhe shërbime për riparimin e syzeve, ndërsa me ndryshimin e kërkesave të tregut e ka zgjeruar veprimtarinë edhe në kopjimin dhe programimin e çelësave të automjeteve.
Zejtar që i është përshtatur kohës
Shyqeri Sahatçiu nuk është vetëm shembull i një mjeshtri tradicional, por edhe i një zejtari që ka ditur t’u përshtatet ndryshimeve të kohës.
Me rënien e interesimit për orët klasike dhe zhvillimin e teknologjisë, ai ka zgjeruar shërbimet e tij, pa e braktisur profesionin që e shoqëron që nga fëmijëria.
Përkushtimi i tij ndaj ruajtjes së zejeve tradicionale është vlerësuar edhe përmes mbështetjes me grante nga Komisioni Evropian, në kuadër të përkrahjes së zejtarëve dhe trashëgimisë së zejeve në Gjilan.
Një prej veçorive interesante të mjeshtërisë së tij është edhe punimi i një ore me akrepa që lëvizin në kahje të kundërt, një dëshmi e kreativitetit dhe njohurive të tij për mekanizmat e orëve.
Në moshën 78-vjeçare, ende në vendin e tij të punës
Sot, kur shumë njerëz në këtë moshë i kanë lënë pas angazhimet profesionale, Shyqeriu vazhdon të jetë në vendin e tij të punës. Me duart që kanë riparuar mijëra mekanizma dhe me syrin që ende nuk i shpëton asnjë detaj, ai vazhdon të dëshmojë se mjeshtëria e vërtetë nuk plaket.
Historia e tij nuk është vetëm histori e një orëndreqësi, por edhe histori e një brezi zejtarësh që e ndërtuan identitetin e qytetit përmes punës, përkushtimit dhe ndershmërisë.
Në një kohë kur shumë zanate tradicionale po shuhen, Shyqeri Sahatçiu mbetet një shembull i gjallë i vlerave të zejtarisë gjilanase.
Ai ia kushtoi jetën rregullimit të kohës, por koha, duket se nuk ia ka marrë as syrin e mprehtë, as duart e arta dhe as dashurinë për zanatin./rajonipress/




