UBT

Dr. Bahri Goga emblema e shëndetësisë kosovare, një jetë në shërbim të njeriut dhe atdheut

/ 8 minuta lexim
Fundamenti

Gjilan – Të flasësh për dr. Bahri Gogën do të thotë të rrëfesh historinë e një misioni jetësor që i kushtohet shëndetit mendor, dinjitetit njerëzor dhe shërbimit ndaj qytetit të Ferizajit. Ai mbetet një nga figurat më përfaqësuese të mjekësisë kosovare, një ndër neuropsikiatrët e parë të Kosovës dhe arkitekti i institucionalizimit të shëndetit mendor në Bashkësi. Për mbi katër dekada, dr. Goga ka qenë jo vetëm mjek, por udhërrëfyes i shpresës, ndërtues institucionesh dhe mbrojtës i të pambrojturve.

Në një shoqëri ku plagët shpesh mbeten të padukshme dhe heshtja e shpirtit trajtohet si tabu, ekziston një emër që për dekada i ka dhënë zë atyre që nuk kanë pasur zë. Dr. Bahri Goga, një nga neuropsikiatrët e parë të Kosovës, mbetet sot figura më emblematike e shëndetit mendor në Ferizaj dhe një nga themeluesit e këtij sistemi në nivel kombëtar.

Ai nuk ishte thjesht mjek. Ishte ndërtues institucionesh, mbrojtës i dinjitetit njerëzor dhe shërbëtor i palodhur i njerëzve që vuanin në heshtje.

Një jetë e ndërtuar mbi mision, sakrificë dhe shërbim njerëzor

Në historinë e mjekësisë kosovare ekzistojnë emra që nuk shënohen vetëm si profesionistë, por si themelues të epokave të tëra shëndetësore. Dr. Bahri Goga është njëri prej tyre. Emri i tij nuk lidhet vetëm me profesionin e neuropsikiatrit, por me krijimin e vetë arkitekturës së shëndetit mendor modern në Ferizaj dhe më gjerë në Kosovë. Ai mbetet një nga figurat më të spikatura të mjekësisë humane, një misionar i heshtur i njeriut dhe një ndërtues i institucioneve që edhe sot mbajnë peshën e shpresës për mijëra qytetarë.

Të flasësh për dr. Bahri Gogën do të thotë të flasësh për një jetë që i rezistoi represionit, dhunës, varfërisë dhe mungesës së institucioneve dhe që nga këto rrethana nxori vizion, strukturë dhe shërbim.

Ndërtues institucionesh, jo vetëm shërues plagësh

Si drejtor për mbi 24 vjet në institucionet shëndetësore të Ferizajit, dr. Goga i dha këtij qyteti dimensionin e një qendre të avancuar të shëndetit mendor në Kosovë. Ai udhëhoqi ndërtimin e Qendrës së Shëndetit Mendor në Bashkësi, Shtëpisë Integruese dhe shërbimeve të specializuara që sot shërbejnë mijëra qytetarë nga Ferizaji dhe rajoni.

Nën drejtimin e tij, shëndeti mendor u nxor nga hija dhe u kthye në prioritet institucional.

Mjeku që nuk u largua as në ditët më të errëta

Në vitet e okupimit dhe gjatë luftës, dr. Goga dhe familja e tij u përballën me represion, kërcënime dhe përndjekje. Edhe atëherë, ai nuk e ndali shërbimin mjekësor. Në ordinancën private, në kampet e refugjatëve dhe në zonat e luftës, ai ofroi kujdes falas, barna dhe shpresë për njerëzit që kishin humbur gjithçka.

Në kampin e Radushit, u hodhën themelet e vizionit për ndërtimin e institucioneve të shëndetit mendor pas luftës një vizion që sot është realitet.

Fillimet dhe formimi profesional

Dr. Bahri Goga u formua si mjek në një kohë kur shëndeti mendor ishte një fushë e margjinalizuar dhe shpesh e stigmatizuar. Në Kosovën e pasluftës së dytë botërore, shërbimet për neuropsikiatrinë ishin të fragmentuara, të centralizuara dhe pothuajse të paarritshme për qytetarët e Ferizajit dhe rajonit të Anamoravës.

Me përkushtim të jashtëzakonshëm, ai zgjodhi pikërisht këtë degë, duke e parë jo vetëm si profesion, por si mision shoqëror. Ai e kuptoi herët se shëndeti mendor nuk është luks institucional, por shtyllë e dinjitetit njerëzor dhe stabilitetit shoqëror.

Drejtues vizionar dhe ndërtues institucionesh

Mbi 24 vjet në pozita drejtuese në shëndetësinë ferizajase, dr. Goga shndërroi strukturat primitive shëndetësore në institucione funksionale dhe modelore. Nën udhëheqjen e tij u ndërtua Qendra e Shëndetit Mendor në Bashkësi, Shtëpia Integruese për pacientët kronikë dhe u krijuan shërbime multidisiplinare që sot shërbejnë jo vetëm Ferizajin, por mbarë rajonin.

Ai e nxori shëndetin mendor nga izolimi dhe e vendosi në zemër të sistemit shëndetësor. Pacienti nuk ishte më “rast klinik”, por njeri me histori, me dinjitet dhe me të drejtë për trajtim njerëzor.

Mjeku që zgjodhi rrugën më të vështirë

Në një kohë kur shëndeti mendor trajtohej si margjinë e sistemit shëndetësor, dr. Goga zgjodhi neuropsikiatrinë jo si profesion, por si mision. Në vitet kur Ferizaji nuk kishte asnjë strukturë të specializuar, ai hapi rrugën e parë të shërbimit profesional për pacientët me çrregullime mendore, duke e nxjerrë këtë fushë nga errësira institucionale.

Pacienti, sipas tij, nuk ishte “rast klinik”, por njeri – me histori, me dhimbje dhe me të drejtë për trajtim njerëzor.

Arkitekti i shëndetit mendor modern në Ferizaj

Uji Dea

Pas luftës, dr. Goga u bë një nga hartuesit e strategjisë kombëtare për shëndetin mendor, në bashkëpunim me OBSH-në dhe partnerët ndërkombëtarë. Falë këtij vizioni, Ferizaji u bë qyteti i parë në Kosovë që përfitoi Qendrën e Shëndetit Mendor në Bashkësi, një model që sot ndiqet në gjithë vendin.

Ai ishte ndër hartuesit e trajnimeve, protokolleve dhe politikave publike që vendosën bazat e shëndetit mendor modern.

Një trashëgimi që jeton

Kontributi i dr. Bahri Gogës nuk është vetëm profesional është moral, njerëzor dhe kombëtar. Ai ndërtoi institucione, por mbi të gjitha ndërtoi besimin e qytetarëve tek mjekësia humane.

Ferizaji sot e njeh si emblemë.

Kosova e njeh si themelues.

Brezi i ri e ka si udhërrëfyes.

Dr. Bahri Goga mbetet simbol i mjekësisë me shpirt, profesionit me mision dhe shërbimit që nuk njeh lodhje.

Ferizaji sot e njeh si themelues.

Kosova e njeh si arkitekt të shëndetit mendor.

Historia do ta njohë si mjekun që i dha zë njeriut në heshtje

Agim Aliu nderon Dr. Bahri Gogën me dekoratën “Nderi i Qytetit” – Mirënjohje për arkitektin e shëndetit mendor në Ferizaj

Në një ceremoni me simbolikë të veçantë për qytetin, Kryetari i Komunës së Ferizajt, Agim Aliu, i kishte ndarë dekoratën më të lartë komunale “Nderi i Qytetit” doktor Bahri Gogës, duke e vlerësuar për kontributin historik në ndërtimin, zhvillimin dhe humanizimin e shëndetësisë ferizajase, veçanërisht në fushën e shëndetit mendor.

Në një postim publik, Aliu kishte theksuar se kjo dekoratë i ndahet dr. Gogës “në përfaqësim të idealeve më të larta të humanizmit, atdhedashurisë dhe shërbimit ndaj qytetarëve”, duke e cilësuar atë si një prej personaliteteve më përfaqësuese të mjekësisë kosovare dhe si themelues të neuropsikiatrisë moderne në Ferizaj.

Një jetë në shërbim të shëndetit dhe dinjitetit njerëzor

Dr. Bahri Goga ka ndërtuar një karrierë që shtrihet në mbi katër dekada shërbim profesional, duke lënë gjurmë të thella në sistemin shëndetësor lokal dhe kombëtar. Studimet i përfundoi në vitin 1980 në Universitetin e Prishtinës, ndërsa specializimin në neuropsikiatri e realizoi në vitet 1983-1985 në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës, për t’u pasuruar më tej me stazh profesional në Zagreb të Kroacisë.

Që nga fillimi i punës në Shtëpinë e Shëndetit në Ferizaj, ku shërbeu edhe si drejtor në vitet 1985-1989, dr. Goga u shqua për vizionin e tij drejt institucionalizimit të shëndetit mendor dhe përkushtimin ndaj pacientit si qenie njerëzore, e jo thjesht si rast klinik.

Një dekoratë për historinë

Ndarja e dekoratës “Nderi i Qytetit” nuk është vetëm një akt mirënjohjeje personale, por një vlerësim institucional për një epokë të tërë të shëndetësisë ferizajase. Ajo përfaqëson mirënjohjen e një qyteti për mjekun që i dha zë, dinjitet dhe strukturë shëndetit mendor – duke e bërë Ferizajin model për Kosovën.

Dr. Bahri Goga mbetet jo vetëm emër, por institucion./rajonipress/