Në 17 – vjetorin e vrasjes, dhe, barbarët vranë lule të lirisë…

Gjilan – Dita e 15 pillit shënon 17-vjetorin e rënies së Hanumshahe Zymberi në altarin e lirisë. Ajo nuk jeton më. Por, vepra e saj është e “gjallë” dhe jeton. Jeton dhe s’do të harrohet asnjëherë. Hanumshaja shkoi në përjetësi. Shkoi para kohe e ra dëshmore e kombit.

Na kujtohet si sot, kur në gjimnazin “Zenel Hajdini” të Gjilanit, ajo ishte nxënëse e klasës II-6. Në klasë ajo pati shoqe e shokë të dalluar, si: Lindita Shabani- tash juriste, Shpresa Vokshi (Hajdari), një aktore e Teatrit të në Gjilan, Drita Shaqiri (mjeke), Jashar Ramadani, vëlla i Agim Ramadanit – mjek, Sadullah Mahmuti (mjek) e sa e sa të tjerë. Ajo ishte një engjëll e jetës dhe shkollës. Ishte e tëra e lidhur për shkollën, librin, orët letrare, revisën shkollore… Ajo fort e deshi artin letrar, poezinë, prozën. Ishte e pasionuar pas librit, artin e dijes e të jetës. Në një mënyrë, ajo i gjasonte Afërditës së Serjo Spasses. Rrinte përherë në bankën të parë me shoqet e saja: Sevdije Shkodrën, Shpresa Vokshin etj. Ishte vajzë e urtë e punëtore. Secili profesor e thërriste me emrin përgëdhelës: Nushe. Ajo nuk zemrohej, por kënaqej nga ky komunikim me profesorët e saj. Ishte një vajzë që fliste ëmbël si puhia e erës. Ishte një zë i veçantë në shkollë.

Hartimet e saja ishin plot figura të thella mendimesh. Hartimet e saja ishin ese letrar. Ishte një vashë e re që pati një trup të shkurtër e pak zeshkane. I qeshte “nuri” kah fliste e buzëqeshur me atë gazin e jetës. Ishte qenje simpatike, por e dashur dhe shumë e afërme me të gjithë njerëzit. Kjo ishte Nushja e viteve 1979. Kjo ishte gjimnazistja e Gjilanit, shkollarja e shembulltë e shkollës. Viti 1962 shënon datëlindjen e saj. Ajo hyri në shkollë në vitin 1968. E deshi shkollën me zemër. Ajo, edhe në shkollën fillore qe e dalluar. E dalluar ishte edhe në gjimnazin e Gjilanit. U lind në kohën kur erdhën “Pranverat e Mëdha”.

Nushja, në vitin 1981 i vazhdoi studimet pranë Fakultetit Filologjik në Prishtinë në Degën e Letërsisë Shqipe. Ishte viti i parë i studimeve. Atë kohë vlonte rinia, por “nxehej” edhe njerëzia. Ishte ky vlim i zgjimit kombëtar. E, Hanumshaja e shihte një dritare të jetës “tjetër” të re. Ajo këtë jetë e përgjonte kah ringjallej kah jeta e adhuruar…E shihte varrimin e demonit ballkanas.

Sikur e kishte lexuar sa herë tregimin me motiv të një krijuesi “Edhe unë do të çohem” i Adem Salihajt, deputet nga Ferizaji. I binin në mendje ato këngë kreshnike për Kosovën, për Hasan Alinë, për Azem Bejtën, Bajram Currin, Shote Galicën e Hasan Prishtinën, për Mic Sokoin e Idriz Seferin, kreshnikun e Karadakut. Vitet 1968 dhe 1981 ishin vite të artikulimit të shtetësisë së Kosovëss. Hamunshahe Zymberi u gjend në këto vite, e cila si vashë e rë iu përvesh punës e jetës për organizimin e demonstratratave që i prinin figurat e njohura të kësaj ane të Gjilanit, si Jusufi, Kadriu, Bardhi, Rexhepi, Nushi, Zijadini etj. Por, ranë në“takt” edhe me literaturën “Zëri i Kosovës” e me revista tjera që dilnin atë kohë.

Hanumshahe Zymberi lexonte, por edhe përhapte ide revolucionare. Ajo ngazllehej nga gëzimi, nga kënaqësia në këtë rrugë të nisur.. Sytë e saj të zi sikur hapëronin shumë përpara. Ajo, si kreu fakultti, u kthye përsëri në vendlindje, Gjilan. Tash ajo ishte me diplomë fakulteti. Brenda pak kohe, ajo bëhet anëtare e LDK-së. Dhe, jo vetëm kaq. Kështu, në LDK-n mori hapin dhe “guximin” e jetës. Gjithnjë ishte aktive. Aktive në përgaditjen dhe organizimin e një lufte për çlirimin kombëta të popullit shqitpar. Pas pak kohe, ate e shohim si drejtoreshë në Shkollën fillore “Rexhep Elmazi”
në Gjilan.

Aty ajo dha kontributin e saj të fundit për edukim dhe arsimimin e gjeneratave te reja. E donin arsimtarët, prindëri, por e donin edhe shkollarët. Ishte e dashur nga të gjithë. Por, kur erdhi lufta, ajo me të shoqin Tefik Zymerin, u gjenden në detyra të rëndësishme të ZOK. Shtëpia e Nushës ishte bërë një çerdhe e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Dhe, ditën e fundit, ajo u gjend në malet e Zhegocit. Ajo ishte në rolin e zëdhënëses për informim. Por, aty kah ora 9 e 30 minuta të datës 15 prill të vitit 1999, mu te Hani i Zhegocit, zhvillohet një përledhje e rreptë në mes të UÇK-së dhe forcave serbe. Aty vriten disa dëshmorë, por vriten edhe dy dëshmorët e kombit: Hanumshahe dhe Tefik Zymberi. Atë ditë në këtë betejë ranë në altarin e lirisë edhë shumë të tjerë. Nushja la pas dy drita të jetës: Djellën dhe Atdheun. Ajo ra për lirinë e Kosovës. Ajo ishte heroinë e rrallë shqiptare.

Nushja e deshi shumë Kosovën, atdheun, sepse atdheu i saj ishte Kosova e shtrenjtë. Në fletoret e saj të ditarit, ajo pati shtuar këto fjalë: “Të dua Kosovë si nënën time”. Ajo sot flë e qetë si poezia e pashkruar e jetës. Ajo s’ka vdekur, por vetëm ka ndërruar mënyrën “tjetër” të jetës. /tefik selimi/rajonipress/