Prespa historike dhe turistike

Nga Demir Krasniqi

Këtë këngë t’ bukur rapsodike –
Po ia këndoj Prespës kreshnike ,
Për t’ kaluarën historike ,
Mbi këto troje Ilirike !…

N’ Vjeshtë të vitit dyzet e tre ,
Një ditë t’ zezë mbushur me re ,
Mbushë me re dhe plot me shi –
Erdh bullgari me ushtri !…

Erdh bullgari me ushtarë –
Mori nja 30 shqiptarë …
Hiq me ta luftë për pa kallë –
N’ gropë t’ përbashkët i futi t’ gjallë !

Vajtuan nënat, vajtuan motrat –
N’ zi t’ përjetshëm mbeten votrat !
Djem e vëllezër ua hëngri toka –
Shamitë e zeza ua la mbi koka !

N’ Dollgirid , sa herë kalojmë –
Këtë masakër e kujtojmë !
Midis Kranjit e Nakolecit –
Që gjinden në jug të Prespës !

Barinjtë vendorë shqiptarë –
Tërë këtë ngjarje e kanë parë !
Ditë të tëra kanë dëgjua –
Zëra t’ tmerrshëm , që janë trishtua !…

Që dëshmonin krimin barbarë ,
T’ ekzekutimit t’ bijve shqiptarë ,
Nga ana e pushtetit bullgarë –
Që bënë krime mbi shqiptarë !

N’ fillim t’ shekullit të 20 –të ,
N’ Kurbinovë , lufta kërcet !…
Nga komitët bullgarë tradhtarë –
Ishin vrarë 4 djem shqiptarë !

Djemtë i vranë bullgarët e xhelatit –
Nga familja e Pasho bej Asamatit !
Për shkak t’ Nijazi beut të shqiptarisë –
Kundërshtarit të madh të Bullgarisë !
Për këto vrasje e për këtë gjak –
Tefik bej Asamati kishte marrë hak !
Ruajti dinjitetin familjarë ,
Por , edhe atë kombëtarë !

Në Gërçar ,n’ këtë fshat të Prespës –
Kufiri Xheladin beut – Ali pashë Tepelenës !
Kurse në vitin 1908 –
Aty kishte qëndruar një çetë !

Ishte çeta e Nijazi beut ,
Me djem trima të këtij dheut !
I ushqenin banorët n’ Gërçar
Bashkë me fshatrat për rreth shqiptarë !…

Nijazi beu përpiloi plan t’ nderit –
Për udhëtim të çetës , bjeshkëve t’ Pelisterit !
Rrugëve të sigurta t’ arrijë te Manastiri –
Që ta kryej një punë si është më së miri !

Nijazi beu , n’ Manastir e shpalli hyrjetin –
Pesë shekuj t’ sulltanëve , ua këputi pushtetin !
Nijazi beu , n’ Manastir me shpalljen e hyrjetit –
Krijoi kushte për mbajtjen e Kongresit të Alfabetit !

Afër Gërçarit , gjendet fshati Podmoçan ,
Bellocërka e Poshtme , që xhami nuk kanë !
Familjet n’ këto fshatra t’ gjitha shqiptarë janë –
Ato i përkasin sektit bektashianë !

N’ vitet Dyzet e Një , deri n’ Dyzet e Tre –
N’ udhëkryqin Makaz , ishte një ndarje e re !
Prespa , në dy zona ndahej prej tradhtisë –
Në mes Bullgarisë edhe Italisë !…

Fshati Carexvor , porsi Oborr mbreti ,
N’ vitet Italo – Shqiptare të atij pushteti –
Ishte qendër e nënprefekturës së Korçës ,
Fshat krenar me ngjarje t’ lavdishme të kohës !

Në drejtim të Resnjës , larg nga Carexvori –
Duket pallati madhështor , po edhe oborri ,
Trualli i Nijazi beut , që ishte burrë i mirë ,
I aftë dhe i bukur , me zemër të dëlirë !…

Me f’ tyrë t’ rrumbullakët , me të zezat vetulla
Me mustaqe t’ zeza , të dredhura , të dendura ,
Të kthyera përpjetë në drejtim të veshëve –
Me sy t’ mëdhenj u jepte shkëlqim t’ gjitha bjeshkëve !

“Eh, more Nijazi be, eh more Nijazi be –
Figurë e qëndrueshme ishe për Atdhe !
Sikur zotësinë tënde të fortë porsi shkëmb –
Ta kishe pas vënë në shërbim t’ kombit tënd !…

Do t’ donim më tepër , me atë zemër gurë –
Megjithatë ne , nuk do t’ harrojmë kurrë !
Po t’ mos ishe Ti , shpallës i Hyrjetit –
Nuk do t’ mbahej dot Kongresi i Alfabetit !”…

Gjilan, më 01.04.2018.

Demir Krasniqi