“Horizonti” – 45 vite në shërbim të Fjalës Shqipe përmes Enigmës

Nga Rexhë Hasani, redaktor i revistës “Horizonti – 45-vjetori i revistës së enigmatëve “Horizonti”, (1981-2026) u përkufizua si “45 vjet në shërbim të fjalës shqipe përmes enigmës”.

Kur flasim për sukseset e enigmatikës shqiptare gjatë 45 viteve të fundit, është e vështirë të gjejmë një arritje më të madhe dhe më të qëndrueshme sesa botimi i revistës për enigmatikë, “Horizonti”, e cila doli për herë të parë më 15 janar 1981 në Gjilan dhe vazhdon të mbetet simbol i kulturës enigmatike shqiptare.

Disa nga sukseset më të rëndësishme të enigmatikës shqiptare janë botimi i revistës së parë enigmatike në gjuhën shqipe me emrin, “Horizonti”, revistë kjo, e parë e specializuar për enigmatikë në gjuhën shqipe dhe për dekada të tëra mbeti qendra kryesore e krijimtarisë enigmatike shqiptare.

Rreth revistës u formuan dhjetëra autorë, përpilues llojeve të ndryshme të fjalëkryqeve, anagrameve, rebuseve etj., dhe studiues të enigmatikës. Gjenerata të tëra mësuan rregullat e krijimit enigmatik pikërisht nëpërmjet “Horizontit”.

Veprimtaria e Shoqata e Enigmatëve ‘Ndre Mjeda’ ka krijuar një traditë të organizuar enigmatike, duke mbajtur gjallë Garat, Takimet dhe aktivitetet kulturore për më shumë se katër dekada.
Përmes mijëra fjalëkryqeve, anagrameve, akrostikëve, rebuseve dhe enigmave të tjera,

“Horizonti”, ka kontribuar drejtpërdrejt në pasurimin e fondit leksikor dhe në kultivimin e kulturës gjuhësore shqiptare. Kjo është arsyeja pse tema e 45-vjetorit u përkufizua si “45 vjet në shërbim të fjalës shqipe përmes enigmës”.

Nga një tirazh fillestar prej rreth 2.000 ekzemplarësh, revista arriti në periudha të caktuara deri në dhjetëra mijëra kopje, duke u lexuar në Kosovë, Shqipëri, Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi dhe në mërgatën shqiptare.

Për dekada janë organizuar gara në përpilimin dhe zgjidhjen e fjalëkryqeve, anagrameve dhe disiplina të tjera enigmatike, duke krijuar një traditë unike në hapësirën shqiptare.

Falë revistës “Horizontit” dhe veprimtarisë së enigmatëve gjilanas, Gjilani konsiderohet vendi ku u shkrua një pjesë e rëndësishme e historisë së enigmatikës shqiptare. Nëse do të duhej të përmblidhej me një fjali, mund të thuhet se:

Suksesi më i madh i enigmatikës shqiptare është fakti që, falë revistës “Horizonti” dhe veprimtarisë së enigmatëve gjilanas, u krijua dhe u ruajt për 45 vjet një traditë e organizuar enigmatike në gjuhën shqipe, duke e bërë Gjilanin qendrën historike të kësaj fushe në hapësirën shqiptare.

Ky jubile 45-vjeçar nuk është vetëm përvjetor i një reviste, por edhe përvjetor i një lëvizjeje kulturore që ka lënë gjurmë të qëndrueshme në kulturën shqiptare./rajonipress/