Bizneset falimentojnë, qytetarët zhyten në borxhe

Ambienti për biznes po përkeqësohet, monopolet nuk po luftohen, ndërsa sipërmarrja e ndershme private e ka të vështirë të mbijetojë në një treg, ku favorizohen bizneset klienteliste, që kanë lidhje me pushtetin.

Sivjet është shtuar numri i kompanive të mbyllura.

Ambienti për biznes po përkeqësohet, monopolet nuk po luftohen, ndërsa sipërmarrja e ndershme private e ka të vështirë të mbijetojë në një treg, ku favorizohen bizneset klienteliste, që kanë lidhje me pushtetin, raporton Gazeta Kosova Sot

Analistë të ekonomisë dhe deputetë opozitarë tërheqin vërejtjen se një pjesë e madhe e qytetarëve të vendit është zhytur në borxhe të mëdha nga skamja që i ka kapluar, sepse nuk mund të mbijetojnë ndryshe. Ata thonë se kjo po ndodh, ngase po falimentojnë edhe shumica e bizneseve të ndershme, pasi që kemi një treg të kontrolluar nga nëntoka, ku për pasojë edhe nuk ka mundësi për të zhvilluar një biznes.
Ata e shtrojnë edhe dilemën se deri kur do të tolerojnë popullata që shtetin dhe ekonominë, por jo vetëm atë, po e mbajnë në duar nëntoka dhe mafia e biznesit, që është e lidhur me politikën.

Të dhënat zyrtare flasin se në katër -pesë muajt e parë janë rreth një mijë biznese që janë shuar në mënyrë vullnetare nga fillimi i këtij viti, kurse rreth 4200 janë regjistruar si biznese të reja. Të dhënat në Agjencinë për Regjistrimin e Bizneseve, në kuadër të Ministrisë së Tregtisë dhe Industrisë, tregojnë se shifrat e shuarjes gjatë këtij viti janë më të larta sesa viteve e tjera, por që, sipas tyre, këto veprime të bizneseve janë normale, sikurse në vendet e tjera të zhvilluara të Evropës. Ndërkaq, vitin e kaluar, 2200 ka qenë numri i bizneseve të shuara. Bizneset e shuara kryesisht janë ndërmarrje të vogla të mesme apo biznese familjare.

Përkeqësimi i klimës biznesore Ekspertë për çështje ekonomike tashmë sa herë kanë ngritur shqetësimin se me shuarjen e bizneseve, shuhen edhe vendet e punës, gjë që ndikon në rritjen e shkallës së papunësisë në Kosovë dhe futjen e qytetarëve në borxhe të mëdha nga skamja që i ka kapluar.

Deputeti i opozitës, Bali Muharremaj (AAK), thotë se e kemi këtë gjendje, ngase 35-40 për qind e popullatës së aftë për punë janë të papunësuar. “Ndërkaq, janë më shumë se 30 mijë qytetarë që marrin ndihma sociale nga shteti, duke bërë një jetë mizore nga veprimet e këtyre pushtetarëve, andaj edhe nuk duhet që të çuditemi se përse e kemi këtë gjendje”.

Ai sqaroi se në ambientin për operimin e biznesit, problemet janë të theksuara, kanë shantazhe, gjyqësi të varfër e të vonuar dhe mungesë të frymës së partneritetit publiko-privat, e plot privatizime të dështuara. Deputeti Muharremaj tha se ambienti joatraktive dhe jo aq i sigurt ka ndikuar në rënien e investimeve të huaja, nga 384,6 milionë euro sa ishin në vitin 2011, në rreth 125,3 milionë euro në periudhën janar-shtator 2014.

Tregu i kontrolluar nga nëntoka Ndërkaq lideri i AKB-së, Agim Shahini, duke e vlerësuar situatën ku kemi ardhur me popullatën e zhytur në borxhe, tha se Pakoja e re fiskale ka sjellë më shumë të hyra vetëm për buxhetin e shtetit, por jo edhe përfitime për sektorët e tjerë dhe popullatën, e madje nuk ka pasur as ulje të çmimeve sipas paralajmërimeve.

Sipas Shahinit, Pakoja e re fiskale ka krijuar vetëm një qëndrueshmëri më të fuqishme fiskale për buxhetin e shtetit. “Efekte pozitive si AKB i vlerësojmë vetëm atëherë, kur të rritet sektori privat, të cilit do t’i mundësohet një zhvillim më i madh për zhvillim dhe i krijimit të mundësive më të mëdha të eksportit”, u shpreh ai.

Analisti i ekonomisë, Ardi Nokaj, tha se ambienti i pafavorshëm ekonomik dhe konkurrenca jo e drejtë janë faktorë që obligojnë shuarjen e bizneseve. “Kjo gjendje edhe ka bërë që populli po zhytet në borxhe pasi nuk mund të mbijetoje ndryshe. Kjo pasi që kemi një treg të kontrolluar nga nëntoka dhe si i tillë edhe nuk ka mundësi e kushte normale për të zhvilluar biznes”. Ai madje shprehet se disa biznese të shuara veprimtarinë e tyre e kanë zhvilluar në mënyrë joformale, të cilat nuk kanë paguar obligimet tatimore. “Koha për të hapur biznes të ri në Kosovë nuk është e volitshme, është një konkurrencë jolegale dhe kemi të bëjmë me një treg, që mbahet në duar nga nëntoka dhe mafia e biznesit, që është e lidhur me politikën”, ka thënë ai./kosova sot/