Tringa e Grudës

Smajl Martini ishte nënshkrues, I peticionit protestues, Të shqiptarëve në Veri, Që s’ duronin robëri !

Peticionin e malësorëve –
Ua dërguan ambasadorëve ,
Nga shumë shtete evropiane ,
T’ akredituar n’ Perandorinë Osmane !

Më 9 Maj 1878 ,
Peticioni i vërtetë –
Ambasadorit t’ Francës në Stamboll ,
Mirë ia shkruan hollë e hollë !

Po atë vit , më 15 Qershor ,
Peticion shkruajnë këta malësorë ,
Për vendimet n’ dëm t’ Vatanit –
N’ Konferencën e Shën Stefanit !
Shprehen pezmin e mospajtimit ,

Për Kongresin e Berlinit ,
Që na i morën tokat e votrës ,
Ia copëtuan Vilajetit t’ Shkodrës !
Ia dhanë Principatës së Malit t’ Zi –
Banë pazare pa hanxhi !

Këto vendime të tradhtarëve –
Pa prezencën e shqiptarëve !
Smajl Martini , ky trim i Grudës ,
Asnjëherë nuk iu nda luftës !
Edhe gjatë Lidhjes së Prizrenit –
Shumë aktiv në mbrojtje t’ venit !
Por armiqtë nuk e kanë dashtë ,

Më 1886 ,
Qiten pritat e rrethuan –
Forca t’ mëdha e arrestuan !
E quan trimin e këtij trollit ,
Nëpër burgjet e Anadollit ,
Nga të cilat kurrë s’u kthye ,
E pagoi me jetë, me krye !…
Po ashtu dy djemtë e Smajlit ,
Rrokën pushkët e dolën malit !

Gjoni e Zefi , vëllezërit e Tringës –
Mirë ia dinin rendin martinës !
Në betejën e vitit 1883 ,
U vranë n’ moshën ma të re !
Motër Tringën e lanë në djep ,
Për pa i mbushë ende tri vjet !

II .

Më 1880 ,
U lind trimja e vërtetë !
N’ fshatin Kshevë , në Grudë t’ Malësisë –
Heroina e gjithë Shqipërisë !
N’ fisin Grudë – na lindi trimja ,
E pagëzuan me emrin Tringa !

Ishte bija e Smajl Martinit –
Prijës i fisit , trim i trimit !
N’ grykë të hutës e n’ tel t’ lahutës –
Po i këndoj Tringës së Grudës !
Tringa e Grudës – e bija e Smajlit ,
Rroku pushkën e doli malit !

Në Betejën e Deçiqit ,
U bashkua me kryengritësit !
Tringa e Grudës kishte guximin ,
U dallua për heroizmin !
Kjo malësore e vërtetë ,
Më 23 Qershor 1911 ,
Vajzë e fisit , vajzë e derës –
Mori pjesë n’ Memorandum t’ Gerës !

Më 1911 ,
U ba luftë u ba kiamet !
U derdh gjak , u ba kërdi –
N’ mes shqiptarëve dhe Malit t’ Zi !
Në këtë luftë , Tringa luftoi –
Heroizëm t’ madh tregoi !
Tregoi forcave ndërkombëtare –
Si lufton një bijë shqiptare !
Për heroizmin , luftën e Tringës –
Shkruan gazetat e Amerikës :
“Tringa e Grudës – trimja e Malësisë ,
Është Zhan d’ Arka e Shqipërisë !”

Më 11 Maj 1911 ,
Në Nju Jork shkruan një gazetë :
“ Heroina shqiptare – Tringa e Smajlit ,
Zuri vendin e të atit !”
Tringa 21 vjeçare –
Bukuroshe e re shqiptare !
N’ bukuri , miqtë i mahniti ,
Me trimëri – armiqtë tronditi !
Tringa e Grudës – trimëreshë shqiptare ,
Nuk ish mit , por legjendare !
Ajo i doli Zot, Vatanit –
Heroina e Ballkanit !

Më 28 Nëntor 1912 ,
Shqipëria u shpall shtet !
Por shumë troje t’ Shqipërisë ,
Mbetën pengje t’ robërisë !…
Edhe pas Shpalljes së Pavarësisë –
Tringa e Grudës së Malësisë ,
Aktivitetin luftarak ,
Mbi armiq s’ e ndali aspak !
Për vend t’ vet duke luftua –
Tringa kurrë nuk u martua !
Nuk la çejz , as nuk la fëmijë ,
Por la emër n’ histori !…

Më 2 Nëntor 1917 ,
Tringa e Grudës ka ndërrua jetë !
N’ bjeshkë të Grudës , n’ Kshevë t’ vendlindjes –
U varros n’ varreza t’ familjes !
Pas dy vitesh që jetë ka ndërrua –
Malazezët në Kshevë kanë shkua !
Luftë të ashpër kanë zhvillua –
Fshat e varr ia kanë shkatërrua !

Gjilan, më 06.02.2015. Demir Krasniqi/rajonipress/