Dr. Salih Sefa, nga qëndresa kombëtare në shërbim të mjekësisë dhe diplomacisë shqiptare

Gjilan – Një rrugëtim jetësor që nis në Prapashticë të Prishtinës, kalon nëpër sfidat e viteve të rënda të historisë së Kosovës dhe vazhdon në Zvicër, përmes mjekësisë, akademisë dhe përfaqësimit diplomatik të Republikës së Kosovës. Ka njerëz që nuk kanë nevojë të flasin shumë për veten, sepse jeta, veprat dhe qëndrimi i tyre flasin më shumë se çdo fjalë. I tillë është Dr. Salih Sefa, një personalitet me maturi të rrallë, kulturë të admirueshme dhe karakter të formuar në sprovat më të vështira të jetës.

Salih Sefa, është një personalitet me prejardhje nga Prapashtica e Prishtinës, i cili jeton dhe vepron në Zvicër. Rrugëtimi i tij përfshin disa fusha të rëndësishme të jetës profesionale dhe publike: mjekësinë, veprimtarinë kombëtare, diplomacinë dhe angazhimin akademik.

Emri i tij lidhet edhe me periudhën e vështirë të viteve të tetëdhjeta, kur Kosova përjetonte represion politik dhe kombëtar. Angazhimi i tij në lëvizjet kombëtare të asaj kohe, përfshirë periudhën e Pranverës së vitit 1981, si dhe përvoja e burgosjes politike, përbëjnë një pjesë të rëndësishme të historisë së tij personale.

Në një periudhë kur shumë shqiptarë u përballën me presionin dhe përndjekjen për shkak të bindjeve dhe angazhimit të tyre politik, Sefa ishte pjesë e një brezi që përjetoi drejtpërdrejt vështirësitë e asaj kohe. Përvojat e tij lidhen edhe me angazhimet për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të njeriut në Kosovë.

Dr. Salih Sefa – personaliteti ku dinjiteti, karakteri dhe atdhedashuria ndërthuren në një jetë të tërë

Ka njerëz që nuk kanë nevojë të flasin shumë për veten, sepse jeta, veprat dhe qëndrimi i tyre flasin më shumë se çdo fjalë. I tillë është Dr. Salih Sefa, një personalitet me maturi të rrallë, kulturë të admirueshme dhe karakter të formuar në sprovat më të vështira të jetës.

Ai i përket asaj kategorie njerëzish që nuk e ndërtuan rrugëtimin e tyre mbi përfitime materiale, interesa personale apo privilegje, por mbi dinjitetin, besnikërinë dhe respektin për njeriun. Në çdo etapë të jetës, miqtë, shokët dhe bashkëveprimtarët kanë zënë vend të veçantë në botën e tij njerëzore. Për të, miqësia nuk ka qenë interes, por vlerë; besnikëria nuk ka qenë fjalë, por qëndrim; ndërsa atdhedashuria nuk ka qenë deklaratë, por pjesë e pandashme e identitetit të tij.

Kur vështrojmë dinjitetin, kulturën, intelektin, trimërinë dhe besnikërinë e njerëzve të këtij brezi ndaj së kaluarës, kuptojmë se kemi të bëjmë me personalitete që historia nuk i mat vetëm me titujt që mbajnë, por mbi të gjitha me karakterin që kanë dëshmuar. Dr. Salih Sefa, mjek me karrierë profesionale në Gjermani dhe Zvicër, ish-i burgosur politik, bashkëveprimtar i Afrim Zhitisë dhe ish-përfaqësues diplomatik i Republikës së Kosovës, është një prej këtyre figurave.

Rrugëtimi i tij nga Prapashtica drejt sfidave të jetës, burgut, profesionit, akademisë dhe diplomacisë është një histori që meriton të rrëfehet jo vetëm për atë që ka arritur, por edhe për njeriun që ka mbetur: të matur, të përmbajtur, besnik ndaj miqve dhe i lidhur fort me idealet e tij.

Sepse madhështia e një njeriu nuk matet vetëm me atë që arrin në jetë, por edhe me atë që nuk e harron kurrë: shokët, miqtë, sakrificat dhe idealet për të cilat ka jetuar.

Nga mjekësia te diplomacia, një rrugëtim i përkushtimit

Përtej kësaj përvoje historike, Salih Sefa ndërtoi një karrierë profesionale në fushën e mjekësisë. Ai ka ushtruar profesionin në institucione shëndetësore në Kosovë, Gjermani dhe Zvicër, duke e vazhduar angazhimin e tij në shërbim të shëndetit dhe mirëqenies së njerëzve.

Një kapitull tjetër i rëndësishëm i jetës së tij është shërbimi diplomatik. Sefa ka shërbyer si konsull i Republikës së Kosovës në Cyrih dhe në përfaqësinë diplomatike të Kosovës në Zvicër. Në këtë funksion, ai ka qenë pjesë e përpjekjeve për përfaqësimin institucional të shtetit të Kosovës dhe për mbajtjen e lidhjeve me bashkatdhetarët në mërgatë.

Angazhimi i tij nuk është kufizuar vetëm në profesion dhe diplomaci. Ai është përfshirë edhe në aktivitete akademike, konferenca dhe iniciativa që lidhen me zhvillimin e dijes dhe avancimin kombëtar.

Tetë vjet burg – një kapitull i rëndë i jetës

Një nga dëshmitë më domethënëse për të kaluarën e tij është rrëfimi publik për dënimin me tetë vjet burgim. Në një intervistë të publikuar nga gazeta Bota Sot, më 29 gusht 2024, Salih Sefa ka folur për procesin gjyqësor dhe për përvojën e tij gjatë dënimit.

Ai ka kujtuar se procesi gjyqësor ishte zhvilluar nga 19 deri më 25 qershor, ku ishin gjykuar rreth 20 persona. Në rrëfimin e tij ka shprehur edhe pakënaqësinë për mënyrën se si ishte trajtuar gjatë gjykimit.

Këto dëshmi kanë rëndësi jo vetëm për historinë personale të Sefës, por edhe për dokumentimin e përvojave të njerëzve që u përballën me burgosje politike gjatë asaj periudhe.

Lidhja me Prapashticën dhe kujtesën e vendlindjes

Prapashtica, vendlindja e prejardhjes së tij, mbetet një element i rëndësishëm në identitetin e Salih Sefës. Edhe pse jetën e ka ndërtuar në Zvicër, rrënjët e tij lidhen me këtë fshat të njohur të trevës së Prishtinës.

Një dëshmi interesante e këtij raporti me vendlindjen është edhe angazhimi i tij në organizimin e shëndetësisë paralele në Kosovë gjatë vitit 1993. Në një shkrim të tij për familjen Bejta nga Prapashtica, Sefa përshkruan përpjekjet për hapjen e një ambulance në fshat, në një kohë kur sistemi shëndetësor shqiptar po përballej me kushte jashtëzakonisht të vështira.

Një personalitet me disa dimensione

Rrugëtimi i Dr. Salih Sefës përmbledh disa kapituj të rëndësishëm: përvojën e burgosjes politike, profesionin e mjekut, shërbimin diplomatik dhe angazhimin në jetën publike e kombëtare.

Ai është një prej atyre personaliteteve të mërgatës shqiptare, jeta e të cilëve mund të trajtohet nga këndvështrime të ndryshme: si dëshmi e një periudhe historike, si rrugëtim profesional dhe si përvojë e përfaqësimit të shtetit të Kosovës jashtë vendit.

Historia e tij meriton të dokumentohet me kujdes, sepse përmes rrëfimeve individuale ruhet edhe kujtesa kolektive e një populli.

Një kapitull i veçantë në jetën e Salih Sefës është edhe bashkëveprimtaria e tij me heroin e Kosovës, Afrim Zhitia. Në periudhën e organizimeve dhe përpjekjeve kombëtare të viteve të tetëdhjeta, Sefa ishte pjesë e rrethit të veprimtarëve që angazhoheshin për çështjen e Kosovës. Për këtë angazhim ai u përball edhe me burgosjen dhe dënimin me tetë vjet burgim. Emri i tij figuron ndër të dënuarit e procesit gjyqësor të vitit 1984.

Një moment i veçantë në jetën e Salih Sefës është edhe takimi me bashkëveprimtarin dhe bashkëvuajtësin e tij, Hydajet Hyseni. Lidhja e tyre, e krijuar gjatë viteve të burgimit në burgun e Nishit, kapërceu vuajtjet dhe muret e burgut, duke u shndërruar në një miqësi të qëndrueshme vëllazërore. Të bashkuar nga përvoja e burgosjes politike dhe idealet kombëtare, Sefa dhe Hyseni e ruajtën këtë afërsi ndër vite, duke e dëshmuar se solidariteti i krijuar në ditët më të vështira mbetet i fortë edhe pas dekadash.

Vlerësimet dhe mesazhet publike në rrjetet sociale dëshmojnë edhe për konsideratën dhe respektin që Salih Sefa gëzon te bashkëkombësit dhe bashkëveprimtarët e tij. Shprehje si “Shqiptari im i preferuar, Dr. Salih Sefa” dhe “Një shqiptar me zemër të madhe” pasqyrojnë vlerësimin personal dhe njerëzor ndaj tij, duke plotësuar portretin e një njeriu që, përtej angazhimit profesional, akademik dhe diplomatik, ka krijuar edhe lidhje të veçanta njerëzore në mesin e bashkatdhetarëve.

Vlerësime të veçanta për Salih Sefën ka shprehur edhe veprimtari dhe publicisti Berat Luzha, i cili, duke e kujtuar si bashkëvuajtës në burg, e cilëson atë si “atdhetar të devotshëm dhe të paluhatshëm në idealet liridashëse kombëtare”. Luzha e përmend Sefën si shok burgu të tij dhe të Gurselit, duke vënë në pah jo vetëm përvojën e përbashkët të burgosjes, por edhe qëndrueshmërinë e tij në bindjet dhe idealet kombëtare. Ky vlerësim përbën një dëshmi domethënëse të respektit që Sefa gëzon te bashkëveprimtarët dhe bashkëvuajtësit e tij.

Dëshmitar dhe ruajtës i kujtesës për Gursel dhe Bajram Sylejmanin

Lidhja e Dr. Salih Sefës me historinë e rezistencës kombëtare dëshmohet edhe përmes njohjes së tij të afërt me dy vëllezërit dëshmorë, Gursel dhe Bajram Sylejmani. Në Akademinë Përkujtimore të mbajtur në Konsullatën e Kosovës në Cyrih, në shtator të vitit 2026, Sefa ndau me të pranishmit kujtime dhe dëshmi për jetën dhe veprimtarinë e tyre. Ky moment ishte një tjetër dëshmi e lidhjes së tij me njerëzit dhe ngjarjet e historisë kombëtare, si dhe e përkushtimit për të ruajtur kujtesën e bashkëveprimtarëve dhe figurave të çështjes kombëtare.

Bashkë me këtë brez veprimtarësh, Salih Sefa përfaqëson një pjesë të historisë së rezistencës politike shqiptare, ndërsa rrëfimi i tij për bashkëveprimtarinë me Afrim Zhitisë meriton të ruhet si dëshmi për brezat e ardhshëm.

Salih Sefa, nga Prapashtica në Zvicër, një rrugëtim që ndërthur qëndresën, mjekësinë, diplomacinë dhe përkushtimin kombëtar./rajonipress/