"Sheikėt" e Kosovės, pasanikė me asete publike

Problemi i pagave tė fryra qėllimisht nga njerėzit e politikės, nėpėr ndėrmarrjet e mėdha publike dhe borde, mbetet i pazgjidhur. Sidomos pagat nė ndėrmarrjet publike (PTK, KEK etj.), si dhe nė institucionet siē janė Trusti, AKP-ja etj., vazhdojnė tė jenė jonormal tė larta, ku kryetarėt e bordeve marrin edhe deri nė 10 mijė euro paga nė muaj dhe shteti nuk ndėrmerr asgjė pėr ta ndėrprerė njė zhvatje tė tillė tė buxhetit.
POLITIKANĖT KAPĖN INSTITUCIONET, ABUZUAN ME PAGAT

Tė ardhurat e disa drejtorėve, shumėfish mė tė larta se standardi kosovar

"Duket se Kosova ėshtė njė "El do Rado" e paligjshmėrisė, e korrupsionit dhe e krimit. Nė njė formė edhe kjo ėshtė njė kapje e shtetit nga pushteti i krimit e korrupsionit", tha analisti Naim Kelmendi.

Problemi i pagave tė fryra qėllimisht nga njerėzit e politikės, nėpėr ndėrmarrjet e mėdha publike dhe borde, mbetet i pazgjidhur. Sidomos pagat nė ndėrmarrjet publike (PTK, KEK etj.), si dhe nė institucionet siē janė Trusti, AKP-ja etj., vazhdojnė tė jenė jonormal tė larta, ku kryetarėt e bordeve marrin edhe deri nė 10 mijė euro paga nė muaj dhe shteti nuk ndėrmerr asgjė pėr ta ndėrprerė njė zhvatje tė tillė tė buxhetit.

Duke parė njė gjendje tė tillė, njohėsit e kėsaj fushe konsiderojnė se vetė politika ėshtė ajo qė nė fakt po i pėrdor ndėrmarrjet publike pėr tė mbajtur militantėt partiakė me paga tė larta, pėr t'u shėrbyer ata mė pas politikanėve dhe kėshtu ruhet funksionimi i lidhjeve kriminale, por gjithmonė nė dėm tė shtetit. Analisti dhe publicisti Skėnder Mulliqi pohon se pagat enorme, sidomos nė krahasim me ato tė shėrbyesve civilė, arsimtarėve, me pagat nė shėndetėsi etj., janė njė tjetėr tregues pėr kapjen e shtetit nga strukturat gjithnjė e mė shumė tė formės kriminale."Pagat marramendėse nė ndėrmarrjet publike, si PTK-ja, KEK-u, AKP-ja dhe Trusti, janė paga jashtė logjikės sė shėndoshė kur dihet pėr standardin e ulėt tė jetesės nė Kosovė. Kur dihet sė ēfarė janė pagat pėr shumicėn, kur dihet se me ēfarė pagash minimale po jetojnė pensionistėt dhe kategoritė e tjera shoqėrore. Kur dihet sė afėr gjysma e popullatės aktive pėr punė nuk po punojnė. Kur dihet sė afėr 20 pėr qind tė qytetarėve sot po jetojnė skajshmėrisht dobėt… Kjo ėshtė absurditet dhe turpi ynė mė i madh. Kjo tregon sė nė ēfarė derexhe tė keqe e ka sjellė shtetin e ri tė Kosovės kjo kastė politike e kriminalizuar dhe e korruptuar", tha Skėnder Mulliqi.

Pabarazi skandaloze

Profesori Muhamet Kelmendi thotė se ēėshtja e tė ardhurave personale nuk ėshtė e rregulluar si duhet dhe mbi bazat e fuqisė ekonomike tė vendit as nė organet shtetėrore, si nė Presidencė, ku presidenti i ka tė ardhurat personale mbi 3500 euro nė muaj dhe pėrveē shpenzimeve tė tjera, siē janė veshmbathja, ushqimi, telefonia etj. Ai po ashtu pohon se situatė e njėjtė ėshtė edhe nė Qeveri, nė Kuvend, por edhe nė Gjykatėn Kushtetuese, nė Prokurorinė e Shtetit dhe gjykata tė tjera tė Kosovės, ku tė ardhurat personale minimale janė 1500 euro pėr gjykatės apo prokuror dhe shkojnė deri nė 3500 euro pėr kryetarin e Kosovės apo kryetarin e Kuvendit tė Kosovės. "Tė gjithė udhėheqėsit e kėtyre institucioneve tė pėrmendura: presidenti, kryetari i Kuvendit, kryetari i Gjykatės Kushtetuese, asaj Supreme etj., i kanė tė garantuara tė ardhurat personale edhe mbas skadimit tė mandatit, pra deri nė vdekje. Tė ardhurat e kėtyre kategorive tė tė punėsuarve kalojnė prej 20 deri 30 herė tė ardhurat mesatare tė njė tė punėsuari nė vendin tonė. Mirėpo, disproporcioni mė i lartė, qė ėshtė njė pabarazi totale nė Kosovė, ėshtė kur tė merren pėr bazė tė ardhurat personale tė kryetarit tė Trustit, tė sigurimit pensional, qė kalojnė shumėn e 6500 eurove nė muaj, pastaj tė kryetarit tė Bordit tė Agjencisė Kosovare pėr Privatizim, ku po ashtu tė ardhurat janė mbi 6000 euro nė muaj, e ku del se kemi njė ērregullim total nė sistemin e pagesave tė Kosovės", tha Kelmendi. Sipas tij, abuzimi me kėtė sektor shkon deri nė atė masė sa ka bazė edhe pėr ndjekje penale.

Nivelimi i zvarritur

Hidajet Ahmeti pohon se nė diskursin politik e publik shumė herė ėshtė diskutuar pėr reformėn nė administratėn publike, por praktikisht ky proces ėshtė zvarritur pėr nevoja tė interesave tė tyre personale e politike, gjė qė nuk e ka zgjidhur as problemin e pagave. "Qė mė shumė se dy vjet ka filluar reforma nė shėrbimin civil pėr standardizimin e pozitave dhe nivelimin e pagave nė institucionet publike, por praktikisht jemi shumė larg kėsaj reforme, pasi qė ka munguar njė vullnet politik pėr t'i ēuar proceset deri nė fund. Mbi tė gjitha, kėtyre ndryshimeve radikale nė kuptimin demokratik duhet t'u prijė njė qeveri kredibile, e cila punon e vepron jashtė interesave personale, nepotike e politike", theksoi ai. "Reforma ėshtė domosdoshme, pasi qė nė trendin e tillė institucionet publike po abuzojnė mė taksapaguesit qytetarė, duke tjetėrsuar asetet publike pėr interesa militanteske, nepotike e klienteliste. Ligji pėr pagat nė shėrbimin civil ėshtė i domosdoshėm tė miratohet, duke iu pėrfillur paanshmėrisė, profesionalizmit, e mbi gjitha interesit publik. Me jetėsimin e Ligjit pėr paga do tė harmonizohen dhe nivelohen pagat nė institucionet publike, por mbi tė gjitha do tė rriten transparenca, llogaridhėnia, efektiviteti dhe efikasiteti nė shėrbime publike e administrative. Kjo ėshtė rruga e ndryshimeve pozitive, e cila potencialisht do tė pėrkthehet nė interesa tė trupit publik dhe nė favor tė progresivitetit dhe emancipimit qytetar', tha Hidajet Ahmeti.

Diskriminim i madh

Sipas analistit Ymret Reshiti, nė sektorin publik kemi shumė diskriminim nė paga nė mes tė nėpunėsve publikė. "Edhe pse bėhet fjalė pėr njė kategori tė punėtorėve tė cilėt kanė themeluar marrėdhėnie pune nė sektorin publik - me shtetin si punėdhėnės, dallimi nė paga ėshtė mjaftė i madh nė mes tyre. Nėpunėsit publikė qė punojnė nė ndėrmarrjet publike ose institucione (agjenci) tė pavarura marrin paga shumėfish mė tė mėdha nė krahasim me nėpunėsit publikė qė punojnė nė administratė shtetėrore, polici, shėndetėsi, arsim. Kėtė dallim drastik nė paga e kanė krijuar politikanėt, tė cilėt me lehtėsi dhe pa asnjė kriter i kanė e punėsuar familjarėt dhe militantėt e partisė sė tyre nė kėto ndėrmarrje dhe institucione tė pavarura", tha Reshiti pėr 'Kosova Sot'. Politologu Arsim Haziri pohon se politikat aktuale s'mund tė jenė edhe tė paqėllimshme, duke i pasur nė konsideratė dėmet qė po ua shkaktojnė vendit, nė ēdo aspekt. "Pagat e larta nė ēdo institucion vazhdojnė akoma tė paraqesin problem pėr buxhetin e vogėl tė Kosovės, kjo ėshtė realizuar falė politikanėve tė pandėrgjegjshėm dhe joracionalė pėr tė mirėn e pėrgjithshme. Nė njė vend me ekonominė mė tė dobėt tė jenė pagat aq marramendėse ėshtė fatkeqėsi dhe ngarkesė pėr buxhetin tonė. Kjo natyrisht reflektohet edhe nė mungesėn e zhvillimit ekonomik, pėr ēka vendi po vuan tejet shumė. Sikur tė zvogėloheshin ato paga, natyrisht do tė ndikonte nė fuqizimin e ekonomisė sonė", theksoi Haziri./kosova sot/

Vėrejtje!

Rajoni Press nuk do tė botojė shkrime qė nuk i pėrmbushin kriteret dhe standardet profesionale tė gazetarisė bashkėkohore.

Nuk do tė ketė pėr askėnd mbyllje apo censurė,por jemi tė fokusuar qė nė kėtė agjenci, lajmi, shkrimi, raporti, intervista dhe opinioni tė plotėsojnė kriteret profesionale.

Gjithashtu opinionet, analizat, komentet, nuk duhet tė shkelin parimet etike (gjuhėn e urrejtjes, fyerjet, diskriminimet e ēfarėdoshme).

Agjencia Rajonale e Lajmeve i emėrtuar Rajoni Press, ėshtė krijuar ekskluzivisht pėr ta informuar shpejt, drejtė, saktė dhe objektivisht lexuesin, kudo qė ndodhet.
Materialet dhe informacionet e natyrave tė ndryshme nuk mund tė shtypen apo kopjohen pėr qėllime pėrfitimi.
Impresum: Shqip | English
Marketingu: Shqip | English
Kontakti: [email protected]

Rajonipress.com
Tė gjitha tė drejtat janė tė rezervuara.
[email protected]
Plasma